Abanın kadri yağmurda bilinir.

Bir şeyin gerçek değeri, ancak ona gereksinim duyuldu­ğu zaman daha iyi anlaşılır.

Aba vakti aba, yaba vakti yaba.

Kişi kendisine gerekli olan her şeyi zamanından önce ve ucuzken almalıdır.

Abdala (yoksula) "kar yağıyor" demişler, "titremeye hazırım" demiş.

Varlık içinde yaşamaya alışmış olan için sıkıntılı bir du­rum, yoksulluk içinde yaşayanlar için kaygı verecek bir şey değildir. Onlar bu yaşama zaten alışıktırlar.

Abdal, ata binince bey, şalgam aşa girince yağ oldum sanırr.                     

Değersiz ve görmemiş kişiler rastlantı sonucu layık ol­madıkları duruma kavuşurlarsa, kendilerini bir şey sanıp, ap­talca böbürlenirler.                                 

Abdal düğünden, çocuk oyundan usanmaz.

Eğitim ve zevk düzeyi bakımından yeterli seviyeye ulaş­mamış kişiler, çok sevdikleri, zevk aldıkları şeyleri sık sık yapmaktan, usanmazlar.

Abdalın' dostluğu köy görününceye kadar.

Çıkarcı kişiler, insanlara çıkarları için yanaşırlar. İste­diklerini elde edince dostluklarını da, ilgilerini de keserler.

Abdalın karnı doyunca gözü pabucundadır. (Yolda olur).

Çıkarcı kişilerin dostlukları işleri bitinceye kadardır.

Abdalın yağı çok olursa kâh borusuna çalar, kâh gerisi­ne. (Çobanın yağı çok olursa çarığına sürer.)

Akılsız, hesapsız kişiler, ellerine geçen malları gereksiz yerlere harcayıp kısa zamanda bitirirler.

Abdal Tekkede, hacı Mekke'de bulunur.     

Herkes, kendisine yakışan, uygun yerde ve işte,bulunur.

Acele ile menzil alınmaz.

Gereksiz yere acele etmek, işleri kolaylaştırmaz, tersine zorlaştırır.

Acele işe şeytan karışır.

Aceleyle, gereksiz telaşla yapılan iş, bozuk ya da yanlış olur. Acele yapılan işten hayır gelmez.

Acemi katır,kapı önünde yük indirir.                 

Beceriksiz ve anlayışsız kişi. kendisine yaptırılan işi en kötü evresinde yüzüstü bırakır.

Acemi nalbant eşeğinde (öğrenir, usta olur) dener kendi­ni.

Mesleğinde ustalığa erişememiş, acemi kişiler, ilk dene­melerini önemsenmeyen malzeme üzerinde yaparlar.

Acı acıyı keser (bastırır), su sancıyı, (Acı acıya, su sancı­ya).

Bir güçlüğü yenmenin yolu, başka bir güç yola başvur­maktır.

Acıkan doymam (sanır), susayan kanmam sanır.

Uzun süre bir şeyin yokluğunu çeken kimse, o şeyden ne kadar çok elde etse de yine kendisine yetmeyeceğini sa­nır, gözü doymaz.

Acıkan ne olsa yer, acıyan ne olsa söyler, (Acıkan ne yemez, acıyan ne demez).

Geçim sıkıntısı çekeri bir kişi, yaşamını sürdürmek için her türlü yolu dener. Canı yanan kişi de sonunu düşünmeden ağzına geleni söyler.

Acıklı başta akıl olmaz.

Büyük acılar, sıkıntılar içinde bulunan kimsenin yaptığı işte mantık aranmamalı, kusurları hoş görü ile karşılanmalı­dır,

Acıkmış kudurmuştan beterdir.

Uzun süre bir nesnenin yokluğunu çeken, özlemini duyan kişi, istediği şeye kavuşunca kudurmuş gibi ona saldırır. Ondan başka bir şey görmez.

Acından kimse ölmemiş.

Kişi, ne kadar züğürt olsa, parasız ve işsiz kalsa da yaşa­mak zorundadır. Aç yaşanmayacağı için kendisine bir geçim yolu bulur.

Acındırırsan arsız, acıktırırsan hırsız olur

Sürekli ve olur olmaz yerde acıyarak koruduğumuz kışı, buna alışarak arsız olur, acıma duygumuzu kötüye kullanır. Emeğinin tam karşılığını vermediğimiz, haksızlığa uğrattığı­mız kışı de hırsız olur.

Acı patlıcanı kırağı çalmaz.

İşe yaramayan kötü kişilerin bozulacak yönlen kalma­dığı için zararlı etkenler onları etkilemez.

Çok dert çekmiş, dertle yoğrulmuş kişilere küçük dert­ler, sıkıntılar etkili olmaz.

Acı (kötü) söz insanı dininden çıkarır, (Tatlı söz yılanı ininden çıkarır), (Tatlı dil, yılanı deliğinden çıkarır.

Kötü söz bir kimseyi çileden çıkarınca daha kötü yapar, fena davranışlara sürüklenir.

Tatlı dil ise her kapıyı açar, en kötü kışılen bile yola ge­tirir.

Acıyan uyumuş, acıkan uyumamış.

Her türlü acıya, sıkıntıya dayanılır, açlığa dayanılmaz.

Aç, aç ile yatınca arada dilenci doğar.

 Yoksul, yoksulla evlenirse bunlardan doğacak çocuk da yoksul olacaktır.

Aç aman bilmez, çocuk zaman bilmez.

Aç insanla çocuk, isteklerine karşı hiç bir mazeret kabul etmez, beklemek bilmezler.

Aç anansa (atansa) da kaç.

Fakirlik istenmeyen bir durumdur. Kimse fakir olmak istemez. Fakirlerden herkes kaçmaya çalışır.

Aç aslandan tok domuz yeğdir.

İşe yaramayan, karın doyurmayan soyluluk geçersizdir. Soyluluğu ile övünüp çalışmayan bir kişiden, soylu olmayıp da çalışıp kazanan bir kişi daha üstündür.

Aç (arık) at yol almaz, aç (arık) it av almaz.

Yanınızda çalıştırdığınız, kazanç sağladığınız kişi ya da hayvanı yeterince doyurmaz, emeğinin karşılığını ödemezseniz onlardan istediğiniz yaran elde edemezsiniz.

Aç bırakma hırsız edersin, çok söyleme yüzsüz edersin.

Yönetimin altında bulunan kişilere yerli yersiz, haklı haksız söylenip karışır, gereksiz cezalar verirsen onları kötü davranışlara sevkedersin. Sonunda ya arsız ya da hırsız olur­lar.

Aç domuz darıdan çıkmaz

Karakterleri kötü olan kişilerin gözü doymaz. Kendi çı­karları için başkalarının uğradığı zararlan düşünmezler.

Aç elini kora sokar.

Açlık, tüm canlılar için en kötü, en zor şeydir. Aç kalan insan ya da hayvan yaşayabilmek için gerekirse hayatını teh­likeye atmaktan çekinmez.

Ar esner, aşık gerinir

Herkesin içinde bulunduğu duruma göre bir sıkıntısı vardır. Kişiler durumlarına uygun ayrı ayrı davranışta bululurlar.

Aç gözünü, açarlar gözünü.

Hayatta uyanık olmaz, gözünü dört açmazsan çok zorlu­klarla karşılaşır, aldatılırsın. O halde hayatta kötülüklerle karşılaşmadan gözümüzü açmalı, iyiyi, kötüyü ayırmalıyız.

Aça dokuz yorgan örtmüşler, yine uyuyamamış.

-  Karnı aç olana, karnını doyurmadan ne türlü rahatlık sağlanırsa sağlansın yine uyuyamaz, rahat edemez.

-  Bir sıkıntısı, gereksinimi olan kişi ancak onun gideril­mesiyle huzurlu olur.