Açık ağız aç kalmaz.

-  Ne istediğini bilen, bunu yerinde ve yoluyla söylemek­ten usanmayan kimse aç kalmaz, isteğine ulaşır.

Yaşamak için her canlı ne yapıp eder geçim yolunu bulur.

Açık kaba it değer.

Saklanması, gizli kalması gereken şeyleri ortada bırakır, herkese açarsak olur olmaz kişilerden zarar göreceğimiz ke­sindir.

Açık yaraya tuz ekilmez

Acısı, derdi bulunan kişilerin durumlarını gereksiz söz ve davranışlarla artırmaktan, yenilemekten kaçınmalıyız. İyi insan başkalarının dertlerini tazelemekten kaçınır.

Açılan solar, ağlayan güler.

Hiç bir şey olduğu gibi kalmaz. Mutluluk da, mutsuzluk da varlık da yokluk da değişebilir. Hasta iyileşir, sağlam hastalanır, genç yaşlanır...

Açın gözü ekmek teknesinde olur.

Kişiler en çok neyi elde etmek istiyorlarsa sürekli onu düşünür, onun peşinde koşarlar.

Açın imanı olmaz.

Aç olan kişi, karnını doyurmak için gerekirse başkaları­na zarar vermekten, kuralları yıkmaktan çekinmez.

Açın karnı doyar, gözü doymaz

- Uzun süre açlık çeken bir kişi, bol yiyeceğe kavuşsa da yine aç kalırım korkusuyla gözü doymaz. Aç gözlülük yapar.

- Herhangi bir şeye karşı aşırı düşkünlüğü (tutkusu) olan kişiler, elde ettikleriyle doyma, yetinme bilmezler.

Açın koynunda ekmek durmaz (eğleşmez).

Zorlukla geçimini sağlayan kişi, eline geçenle ancak kendisini geçindirebildiği için yakınları ve kendisine birikim yapamaz.                                                           

Açın kursağına çörek dayanmaz.

Yoksulluk içinde bulunan kişilerin durumları az şeyler­le, kolayca giderilemez. Bir eksiği giderilse, bir başka eksik çıkar.

Aç ile dost olayım diyen peşin karnım doyursun.

İhtiyaç duyacağımız şeyleri ilişki kuracağımız kişiler sağlamayacak durumda iseler, onlara güvenmeden kendimiz sağlamalı, tedbirimizi almalıyız.

Aç ile eceli gelen söyleşir.

Aç ile uğraşmaya, önüne engel koymaya gelmez. O, karnını doyurabilmek için kötülük yapmaktan, hatta öldür­mekten çekinmez.

Av köpek fırın (fırın damı, duvar) deler (yıkar).

Aç insan, yaşamak için her tehlikeyi, gerekirse ölümü göze alır. Kendisinden güçlü olanlarla da boğuşup yaşamını sürdürmeye çalışır.

Aç kurt yavrusunu yer

Aç olan, karnını doyurmak için en korkunç şeyleri bile yapmaktan çekinmez.

Açlık ile tokluğun arası yarım yufka (bir dilim, bir lok­ma ekmek).

Yoksulluğa yerinmemeli. Küçük bir şey en büyük gereksinim duygumuzu gidermeye yeter. Mutsuzluktan mutluluğa geçmek için bazen çok küçük şeyler yeterlidir

Açma sırrını (sırrını açma) dostuna, (dostunun dostu vardır) o da söyler dostuna.

Bir sır, en yakın dosta dahi açılmamalıdır. Çünkü dostu­muzun da bir dostu vardır. O da kendi dostuna söyler. Böy­lece sırrımız sır olmaktan çıkar, etrafa yayılır. Biz de güç du­rumlara düşeriz.

Aç ne yemez, tok ne demez

Yoksul kişi, eline geçen şeyin iyisine kötüsüne bakmaz. Varlık içinde olanlar da sıkıntı çekmedikleri için her şeyde kusur ararlar.

Aç ölmez gözü, kararır susuz ölmez, benzi sararır.

Yoksulluk insanı öldürmez ama insanı üzüntü ve sıkıntı­larla yıpratır. Yoksulluk çeken kişiler bedensel ve ruhsal yönden dert sahibi olurlar.

Aç tavuk (düşünde) kendini buğday (arpa, darı) amba rında sanır (görür).

Yoksul kişinin kurduğu hayallerde hep bolluk vardır. Varlıklı olma umuduyla hayaller kurup tasanlar yapar.

Açtırma kutuyu, söyletme kötüyü.

Sebepsiz yere karşısındaki kötü kişilere bulaşıp, seninle ilgili fena sözler söylemelerine yol açma.

Aç yanında sarpın  kurcalanmaz.

Bir eksikliği olan kişinin yanında dikkatli konuşmalıdır. Kısmin eksikliğini duyduğu şeylerden söz ederek onu üzmemelidir.

Ada bana, adayım sana

Önce özveride bulunmayı öğren. Sonra başkalarından özveri bekle.

Adam adama (gene, her zaman) gerek olur, (iki serçeden börek olur).

İnsanlar her zaman birbirlerine muhtaç olurlar. Daima güçlerini, zekalarını birleştirerek iyi şeyler oluştururlar. (Ser­çenin eti çok azdır. Ancak birkaç serçenin eti birleşince işe yarar.)

Adam adama yük değil, can gövdeye mülk değil. Adam adama yük olmaz).

Bu dünyada her şey geçicidir. En değerli canımız bile sürekli gövdemizde kalmayacaktır. Bir gün öleceğimiz ke­sindir, öyleyse konuk olarak ya da iş için ya ımıza gelen nisanlara iyi davranmalı, onları yüksünmemeliyiz.

Adam adamdan korkmaz, utanır (hatır sayar)

Bir kimse başka bir kişiye hak ettiği sert karşılığı vermiyorsa kötülük yapmıyorsa korktuğundan değil, hatır saydığındandır.

Adam adamdır, olmasa pulu; eşek eşektir, olmasa da çulu (atlastan olsa çulu).

Kılık kıyafet, zenginlik insanların değerini artırmaz veya  eksiltmez. Değersiz kişi, kılık kıyafetle değer kazanmaz. Eşeğe altın semer taksak eşek, yine eşektir, değişmez.

Adam adamı bir kere aldatır

Bil kimse, başkasını bir kez aldatır, ikinci kez aldata­maz Çünkü aldatılan kişi birinciden ders almış, akıllanmıştır

Adama dayanma ölür, ağaca dayanma kurur.

Hiçbir işinde kimsenin desteğine, yardımına güvenme. Başkasından gelecek yardım sürekli olmaz. Önce kendine ve kendi gücüne güvenmeli.

Adamak kolay, ödemek güçtür.

Bir şeyi vaad etmek kolaydır. Yerine getirmek ise zor­dur Yerine getirilmesi güç olan sözleri vermekten sakınma­lıdır.

Adamakla mal tükenmez (Hak saklasın vermesinden).

Yerine getirmedikten sonra verilen sözler, yapılan vaadler işe yaramaz. Bazı kişiler yardımsever görünmek amacıy­la vaadlerde bulunurlar ama asıl niyetlen yardımda bulun­mamaktır.

Adamın iyisi alışverişte belli olur.

Birçok insan çıkarları için alışverişte başkalarını aldat­maktan çekinmez. Bir kişinin dürüstlüğünü kanıtlayan dav­ranışlardan biri de alışverişteki tutumudur. İyi insan hile yapmaz, başkalarını aldatmaz.

Adamın (insanın) kötüsü olmaz, meğer züğürt ola.

Toplum içinde her kişinin bir değeri yardır. Ancak zü­ğürt kişilerin değeri azdır.

Adamın yere bakanından, suyun yavaş akanından kork, (suyun yavaş akanından, insanın yere bakanından kork).

Yavaş akan sular genellikle defin ve tehlikelidir. İnsanın ela düşünce ve dugularînı belli etmeyeni tehlikelidir.

Adam (adamın iyisi) iş başında belli olur

Bir insanın gerçek değeri, iş başında gösterdiği başarı ve çevresindekilere karşı davranışlarıyla ölçülür.

Adam olana bir söz yeter

Anlayışlı insan bir söz veya bir davranıştan kendisinden ne istendiğini anlar, ona göre davranır. Anlayışsız insan ise bin defa söyleseniz anlamaz, davranışını düzeltmez.