Yetişemediğin köyün alt tarafında (beri yanında) yat

Yapmak istediğiniz şeyi eksiksiz olarak başaramıyor sanız, kendinizi boş yere zorlamayıp yapabildiğiniz kadarıy­la yetinmeniz gerekir.

Yılana yumuşak diye el sunma

Yumuşak huylu görünen herkese aldanıp boş bulunma, dikkatli ol. Beklemediğin bir anda zarar görebilirsin.

Yılanın başı küçükken ezilir.

İleride tehlikeli olacağı sezilen hastalıklar, düşmanlık­lar, zararlı tüm durumlar daha başlangıçta zararsız hale geti­rilmelidir. İş işten geçtikten sonra alacağımız önlemler bo­şunadır.

Yılanın sevmediği ot, deliğinin ağzında biter.

Görmeye bile dayanılmayacak derecede sevilmeyen, hatta nefret edilen şey sık sık insanın karşısına çıkar, yanın­da bulunur.

Yılan sokan uyumuş aç kalan uyumamış

Açlığın verdiği sıkıntı kişiye bedensel acılardan daha çok acı çektirir.

Yılın eksiğini nisan getirir, nisanın eksiğini yıl getirmez

Tarım için bütün yıl elverişsiz geçse de nisan avı elve­rişli olursa tam ürün alınır. Ama bütün yıl elverişli geçse bi­le nisan ayı elverişsiz olursa, iyi ürün alınmaz.

Yıl uğursuzun

Toplumda arsız, yüzsüz kişilerin işlerini daha kolaylık­la yürüttükleri inancı vardır.

Yırtıcı (alıcı) kuşun ömrü az olur

- Ömrü mücadeleyle geçen kimseler çabuk yıpranacakları için yaşamları kısa olur.

- Başkalarına saldırmayı, zarar vermeyi huy edinen ki­şilerin düşmanları çok olur. Er geç onların da canına kıyar­lar.

Yiğidim yiğit olsun da yerim çalı dibi olsun,

Yiğidin malı meydandadır

Yiğit, kendine güvenen, korkmayan, gizlisi saklısı ol­mayan cömert kişidir. Bu sebepten yiğit olan kişinin malı da, sözü de davranışları da açıktır, meydandadır.

Yiğidin sözü, demirin kertiği

Mert adam sözünden dönmez. Bu söz, demirin kertiği gibi besbelli ve ortadadır.

Yiğit arkasından vurulmaz.

-  Bir kimseyi yokluğunda ve savunmasını yapamaya­cağı bir durumda kötülemeye, yıkmaya çalışmak mert adam işi değildir.

- Mert olan, yüz yüze dövüşür.

Yiğidin başından devlet ırak değildir.

-  Değerli kişiler, çoğunlukla günün birinde herkesin ulaşamayacağı şeylere sahip olabilirler.

-  Bir gencin önünde kıymetini bilirse tüm bir yaşam vardır. Aklını kullanır çalışırsa en yüksek noktalara ulaşma­sı işten bile değildir.

Yiğit bin yaşar, fırsat bir düşer.

Bir yiğide ömrü boyunca ancak bir kez çok önemli bir iş yapma fırsatı geçer. Bu fırsatı kaçırmamalıdır

Yiğit ekmeğiyle yiğit beslenir.

Yiğitler, yiğit Kimseleri korurlar. Yiğit kimseler de an­cak yiğitlerin yanında barınırlar.

Yiğit lakabıyla anılır

Yiğide adının dışında bir lakap takılmış olabilir. Bazen takılan bu lakaplar, kulağa hoş gelmeyen sözcüklerden ola­bilir. Örneğin; 'Kulaksızın Şalin" gibi. Bu tür lakapları de­ğiştirmek gerekmez. Önemli olan bu ad anılınca o kişinin belli olmasıdır.

Yiğit meydanda belli olur.

Sözler, işe dökülüp uygulanmadıkça bir şey ifade et­mez. Sözle atıp tutmak kolaydır. Önemli olun, becerisini iş başında göstermektir.

Yiğit yarasına yiğit katlanır

Yiğitten gelen saldırıya ancak yiğit olan karşı koyabi­lir.

Yiğit yiğide at bağışlar.

Yiğit kişiler, dostları için her türlü özveride bulunurlar. Gerekirse onlar için en değerli şeylerinden bile vazgeçerler.

Yok büyümez, arık  büyür.

Hiç yoktan bir şey olmaz. Ama az olan nesneler za­manla çoğalabilirler. Küçük varlıklar, gelişip büyürler

Yoksul âlâ ata binse, selâm almaz.

Sonradan görme cahil kişiler, paraya, mevkiye bir raslantı sonucu ulaşırlarsa bunları içlerine sindiremezler. Her­kese yüksekten bakıp, küçümserler.

Yoktan yonga çıkmaz.

Varlığı, becerisi ya da bilgisi olmayan kişiden bir şey beklenmez. Böylelerinden yardım da umulmaz.

Yol bilen, kervana katılmaz.

Bir işi, kendi başına yapabileceğini bilen, başkalarının yardımına gerek duymaz.

Yolcu, yolunda gerek.

Yolculuk da dahil olmak üzere hiç bir iş, ertelenmemeli, zamanında yapılmalıdır.

Yoldan (yol ile) giden yorulmaz.

İşlerini planlı, o işe uygun yöntemle yapan kişiler, za­man ve emek bakımından kâr ederler.

Yoldan kal, yoldaştan kalma.

Yolculukta iyi arkadaşın önemi çok büyüktür. İnsan, iyi bir arkadaşla yolculuk yapmak için, gerekirse yol­culuğunu ertelemelidir.

Yol, sormakla bulunur.

Bir işte izlenecek yol, bilenlerden sorulup öğrenilirse yanılma olmaz.

Yol yürümekle, borç ödemekle (vermekle) (tükenir) (bi­ter).

Ödeme yapılmadan borcun, yürünmeden yolun tüken­meyeceği gibi bir iş de üzerinde sürekli çalışmadan bitirilemez. Bir işte sonuca ulaşmak istiyorsak zamanında ve düzenli olarak çalışmalıyız.

Yorgun eşeğin (öküzün) çüş (ıslık) canına minnet

Bir kişinin beklediği fırsat, kendiliğinden gelirse o ki­şiyi daha çok sevindirir.

Yularsız ata binilmez.

Bir disipline bağlı olmayan, yolu yordamı bulunmayan işin başına geçmek doğru değildir. Her an başarısız olabili­riz.

Yularsız deve yedilmez.

İş disiplinine alışmamış, kuralsız davranmaya alışmış kişileri yönetmek zordur.

Yumurtada kıl bitmez,

Kısır ortamdan verim beklenmez. Olmayacak şeyleri ummak, bizi hayal kırıklığına uğratır. İmkânsızı istemek yanlıştır.

Yumurtadan çıkan, yine yumurta çıkarır

Her canlı soyuna çeker; soyunun özelliklerini gösterir. Çocuk, ailesinden gördüğünü devam ettirir.

Yumurtlayan tavuk, bağırgan olur.

Verimli ve çalışkan insanlar kendilerinden emin olur­lar. Böyle kişiler, haklı olarak yaptıklarının takdir edilmesi­ni beklerler. Yaptıkları yararlı işi, herkese duyurmak ister­ler, seslerini yükseltirler.