Sözcüğün en yaygın olan ve herkesçe bilinen anla­mına, yansıttığı ilk ve asıl kavrama, temel anlam denir. 

Sözcüklerin anlamı kişiden kişiye değişmekle birlik­te, o sözcük söylendiğinde, genellikle aynı şeyler dü­şünülür. İşte, düşünülen bu aynı şeyler, sözcüğün temel anlamıdır.Sözcüklerin temel anlamı genellikle somuttur. Bir sözcüğe birden çok anlam yüklendiğinde, anlamın soyutlaşmaya başladığı görülür. 

ÖRNEKLER

"Dağıtmak" sözcüğünün temel anlamı, "toplu durum­da bulunan kimse ya da şeyleri birbirinden uzaklaş­tırmak ya da ayırmak" tır."Görevliler, kalabalığı dağıttı." cümlesinde, "dağıt­mak" sözcüğü temel anlamıyla kullanılmıştır."Rüzgar bütün bulutları dağıttı.", "Kooperatifi dağıttı.", "Kocası ölünce evini dağıttı.", "Boksör, sert bir kro­şeyle rakibinin suratını dağıttı." cümlelerinde geçen "dağıtmak" sözcüğünün temel anlamından uzaklaştı­ğını görüyoruz.

"Kaçmak" sözcüğünün temel anlamı, "bulunduğu yerden gizlice ayrılmak" tır."Evde birilerinin olduğunu anlayan hırsız, pencere­den kaçtı." cümlesinde "kaçmak" sözcüğü, temel an­lamıyla kullanılmıştır."Sandalyeye çarptığım için çorabım kaçtı.", "Suya daldığım için kulağıma su kaçtı.", "Ben çalışmaktan hiçbir zaman kaçmam." cümlelerinde geçen "kaç­mak" sözcüğünün temel anlamdan uzaklaştığını gö­rüyoruz.

"Kaynak" sözcüğünün temel anlamı, "bir suyun çıktığı yer, kaynarca, pınar"dır."Bu derenin kaynağı Toros Dağları'ndadır." cümlesin­de "kaynak" sözcüğü, temel anlamıyla kullanılmış­tır.