|
1. Sıfatlarda derece göstermeye yarayan (en, daha) gibi zarflar. En güzel, daha iyi, en fazla, daha soğuk. v.b. 2. ikilemeler, (ikilemeler dilimizde çok geniş yer tutarlar.) Düşe kalka, gide gide, eski püskü, şıpır şıpır, kem küm, allak bullak. 3. ikilemelerden bazıları bugün kullanılmayan kelimelerden meydana gelir. Anlamsız gibi görünen bu kelimenin zamanında anlamlı birer kelime olduğu bilinmektedir. Bunlar da diğer ikilemeler gibi yazılır. Ev bark, soy sop. 4. (m) ile yapılmış ikilemeler. Dolap molap, kapı mapı, kitap mitap. 5. isim hal ekleri ile yapılan ikilemeler, iç içe, göz göre, elden ele, yıldan yıla, yan yana. 6. iyelik eki almış ikilemeler. Boşu boşuna, günü gününe. 7. isimleri tekrarlamak şeklinde yapılan ikilemeler. Akın akın, kucak kucak, takım takım. 8. Sıfatların tekrarlanması ile yapılan ikilemeler. Tatlı tatlı, diri diri, ağır ağır, güzel güzel. 9. Kökü yabancı olup (be) getirilerek söylenen ikilemeler. Öz be öz, ay be ay. 10. Deyimler. (Dilimizde çok sık kullanılmaktadır.) Yuvasını yapmak, devede kulak, ununu elemiş eleğini asmış, çalım satmak. 11. (Ev, yurt) kelimeleri ile kurulan bileşik kelimeler. Radyo evi, sağlık yurdu, öğrenci yurdu, aşevi. 12. Ardı sıra, peşi sıra, önü sıra, yanı sıra gibi sözler. 13. iki kelimeyi birleştirip bir bileşik kelime yapıldığında her iki kelime de eski anlamını koruyorsa. Arnavut kaldırımı, deniz yolu, tatar böreği kuru soğan, tahin helvası, tulum peyniri, çam fıstığı, badem şekeri, bağ bozumu. 14. isim soylu bir kelime ile etmek, eylemek,olmak yardımcı fiilleri ile yapılan bileşik fiilleri ile bileşik fiiller.Yarış etmek borç etmek gelin olmak sağ olmak el etmek
|