|
Eylemi ya da eylemsileri yer-yön bakımından belirleyen sözcüklerdir.Yer-yön zarfı olarak kullanılan sözcüklerden bazıları şunlardır: aşağı, yukarı, içeri, dışarı, ileri, geri, arka, sağ, sol. üst, alt... Bununla birlikte yalın haldeyken cümle içinde zarf tümleci görevi yapan bu zarflar, isim hal eklerini (-i, -e, -de, -den) aldıklarında dolaylı tümleç görevini üstlenirler. ÖRNEK Asansörle aşağı indi."Aşağı" sözcüğü "ne yöne?" sorusuna yanıt verdiği için yer-yön zarfıdır. "Asansörle aşağıya indi.""Aşağıya" sözcüğü "nereye?" sorusuna yanıt verdiği için dolaylı tümleçtir. Çünkü adın yönelme eki olan "-e, -a"yı almıştır. UYARI 1: Cümle içindeki bir öğenin yer-yön zarfı olup olmadığını anlamak için yükleme "ne yöne, ne tarafa, nereye doğru?" sorularından uygun olanı yöneltilir. Bu sorulardan birine yanıt veren öğe cümle içinde yer-yön zarfı tümleci görevini üstlenir. ÖRNEK" Mehmet eve doğru gidiyordu.""eve doğru" sözcük öbeği "Nereye doğru?" sorusuna yanıt verdiği için yer-yön zarfıdır ÖRNEK
Üst kata taşındık. Sıfat Ad Aşağı daireyi kiraya verdiler Sıfat Ad UYARI 3: Yer-yön bildiren sözcükler ad durum eklerinden birini aldıklarında ad olur. ÖRNEK Çocuk dışarıya çıktı.Ad Aşağıya biraz sonra ineceğim Ad
|