Eylemde belirli bir zamanla birlikte konuşanın, dinle­yenin ve kendisi için konuşulanın tekil ya da çoğul olarak belirtilmiş biçimine kip denir.Eylem kipleri iki temel bölüme ayrılır.

A- MASTARLI EYLEMLERİN KİPLERİ

Temelde eylem olan sözcüklerin (yani -mek, -mak ekinin uygun düştüğü) kipleridir, iki temel bölüme ayrılır

:1- Haber KipleriZaman ekleriyle kurulan kiplerdir. Beş bölüme ayrılır:

a) Duyulan Geçmiş Zaman Kipi: -mış, -miş, -muş, -müş ekleriyle yapılır. Eylem söyleyişten önce gerçekleşir. Cümleyi söyleyen kişi eylemleri kendi yapmamıştır, eylemin yapıldığını görmemiştir. Sade­ce eylemin yapıldığını duymuştur. Eylemin yapıldığı konusunda kesinlik yoktur.

ÖRNEK

git-miş-im  git-miş-sin git-miş git-miş-iz git-miş-siniz git-miş-ler

UYARI: -dır (-dir) ekiyle birlikte kullanıldığında kesin­lik ya da olasılık anlamı kazanır.

ÖRNEK Şimdiye eve varmıştır.Arkadaşlar bugünkü toplantı bitmiştir.

b) Görülen Geçmiş Zaman Kipi: -di, -di, -du, -dü, -ti, -ti, -tu, -tü ekiyle yapılır. Eylem söyleyişten önce gerçekleşir. Cümleyi söyleyen eylemi ya kendi yap­mıştır ya da eylemin yapıldığını görmüştür.

ÖRNEK

git-ti-m  git-ti-n git-ti git-ti-k git-ti-niz git-ti-ler

c)  Şimdiki Zaman Kipi: -yor ekiyle yapılır. Eylemle söyleyiş aynı zaman dilimi içinde gerçekleştirilir.

Git-i-yor-um git-i-yor-sun git-i-yor  git-i-yor-uz git-i-yor-sunuz  git-i-yor-lar

d) Gelecek Zaman Kipi: -ecek, -acak, ekiyle yapılır. Eylem söyleyişten sonra gerçekleşir.

git-ecek-im git-ecek-sin git-ecek git-ecek-iz  git-ecek-siniz git-ecek-ler

e) Geniş Zaman Kipi: -r ekiyle yapılır. Bu kip üç za­manı da (geçmiş, şimdiki, gelecek) kapsar. Eylem bu zaman dilimleri içinde gerçekleşmiştir, gerçekleş­mektedir ya da gerçekleşecektir. Yani eylem sürekli yapılıyorsa ya da kısa dönemlerde tekrar ediliyorsa bu kip kullanılır.

git-e-r-im  git - e - r - sin  git- e - r  git - e - r - iz git - e - r-siniz git - e - r - ler

UYARI: Geniş zaman kipinin olumsuzunda birinci tekil ve çoğul kişiler dışında, olumsuzluk eki"- mez (- maz)" olur.

ÖRNEKgit - me - z söyle - me - z - sin oku - ma - z - lar

2- DİLEK KİPLERİ

İstenilen veya niyetlenilen bir eylemi anlatan kipler-dir.Bu kiplerde açık ve belirli bir zaman kavramı yok­tur. Belli belirsiz bir gelecek zaman anlamı içerirler. Dörde ayrılır: 

 a) Gereklilik Kipi: -meli, -malı ekleriyle yapılır. Eyle­min yapılmasının gerekliliği, zorunluluğu bildirilir.

gel-meli- y-im gel-meli-sin gel-meli gel-meli-y-iz-gel-meli-siniz gel-meli-ler

b) Dilek-Şart Kipi: -se, -sa ekiyle yapılır. Bir eylemin yapılabilmesi için bir başka eylemin yapılmasının şart olduğu bildirilir.

gel-se-m gel-se-n gel-se gel-se-k gel-seniz-gel-se-ler

c) İstek Kipi: -e, -a ekiyle yapılır. Eylemin gerçekleş­tirilmesi istenir.

gel-e-yim gel-e-sin gel-e gel-elim gel-e-siniz gel-e-ler

d)  Emir Kipi: Eylemin yapılması emredilir, buyrulur. Bu kipin özel bir eki yoktur. Kişi ekleriyle birlikte be­lirtilir.

Birinci tekil ve çoğul çekimi yoktur. Çünkü insan kendi kendine emir veremez.

İkinci tekil kişi: Eki yoktur. Eylem kök ve gövdeleri­nin yalın haliyle yapılır.gel(sen), oku(sen), git(sen), söyle(sen)...

Üçüncü tekil kişi: -sın, -sin, -sun, -sün, ekiyle ya­pılır.

gel-sin (o), oku-sun (o), git-sin (o), söyle-sin (o)...

İkinci çoğul kişi: -in, -in, -un, -ün, -iniz, -iniz, -unuz, -ünüz ekleriyle yapılır.

gel-iniz (siz), oku-y-un (siz), gid-in (siz), söyle-y-in

Üçüncü çoğul kişi: -sınlar, -sinler, -şunlar, sünler ekiyle yapılır.

gel-sinler (onlar), oku-sunlar (onlar), git-sinler (onlar), söyle-sinler (onlar)