|
Ekeylem: Ad ya da ad soylu sözcüklere getirilen ve onları yargı bildirir hale sokarak cümle içinde yüklem görevini üstlendiren eklere ekeylem denir .Ekeylem kipleri dört bölüme ayrılır: 1- Ekeylemin Miş'li Geçmiş Zaman Kipi: Ad ya daad soylu sözcüklere "-mış, -miş, - muş, -muş" ekleri getirilerek yapılır. ÖRNEK temiz-miş-im temiz-miş-siz temiz-miş temiz-miş-iz temiz-miş-siniz temiz-miş-ler 2- Ekeylemin Di'li Geçmiş Zaman Kipi: Ad ya daad soylu sözcüklere "-di, -di, -du, -dü" ekleri getirilerek yapılır. akıllı-y-dı-m akıllı-y-dı-n akıllı-y-dı akıllı-y-dı-k akıllı-y-dı-nız akıllı-y-dı-lar 3- Ekeylemin Dilek Koşul Kipi: Ad ya da ad soylu sözcüklere getirilen "-sa, -se" ekiyle yapılır. çalışkan-sa-m çalışkan-sa-n çalışkan-sa çalışkan-sa-k çalışkan-sa-nız çalışkan-sa-lar 4- Ekeylemin Geniş Zaman Kipi: Ad ya da adsoylu sözcüklere getirilen kişi ekleriyle kurulur. Bİrinci Tekil Kişi: -im, -im, -um, -üm ekiyle yapılır.Türk-üm, temiz-im, iyi-y-im İkinci Tekil Kişi: -sın, -sin, -sun, -sün ekiyle yapılır.Akıllı-sın, iyi-sin, çalışkan-sın Üçüncü tekil kişi: -dır, -dir, -dur, -dür, -tır, -tir, -tur, -tür, ekiyle yapılır.çalışkan-dır, başarılı-dır, tembel-dir Birinci Çoğul Kişi: -iz, -iz, -uz, -üz ekiyle yapılır.başarılı-y-ız, öğrenci-y-iz, duyarsız-ız İkinci Çoğul Kişi: -siniz, -siniz, -sunuz, -sünüz ekleriyle yapılır.akraba-sınız, temiz-siniz, güzel-siniz Üçüncü Çoğul Kişi: -dırlar, -dirler, -durlar, -dürler, -tırlar, -tirler, -turlar, -türler ekleriyle yapılır, başarılı-dırlar, bilinçli-dirler.
|