|
Eylem kökenli sözcüklerin "-dik (-dik, -duk, -dük, -tık, -tik, -tuk, -tük); -ar (-er, -ir, -ir, -ur, ,ür), -maz (-mez), -mış (-miş, -muş, -müş), -an (-en), -acak (-ecek), -ası (-esi)" eklerini alarak sıfat gibi kullanılmasına sıfat-eylem denir. ÖRNEK Duygularımı anlatacak söz bulamıyorum. Yakası açılmadık küfürler savuruyordu. Bu işin çıkar yolu yok. Gece çalışan işçilerin sağlığı çabuk bozulur. Utanmaz insanlarla konuşma. Okunmuş gazeteleri kaldırdı. Yıkılası dünyanın kanunu budur. UYARI 1: Sıfat-eylemler cümlede tek başına görev alamazlar. Birleştikleri ad ya da adsoylu sözcüklerle birlikte görev alabilirler. ÖRNEK Çalışan insanları rahatsız etmeyiniz./ B.li Nesne Akacak kan damarda durmaz. / Özne UYARI 2: Sıfat-eylemler zaman anlamı verebilir. ÖRNEK Tatilde tanıdık insanlara rastladım."tanıdık" sıfat-eyleminde "görülen geçmiş zaman" anlamı vardır. Görür görmez tanıdım."görür görmez" sıfat eyleminde "geniş zaman" anlamı vardır. Atılmış eşyaları toplayarak geçiniyordu."atılmış" sıfat eyleminde "duyulan geçmiş zaman" anlamı vardır. Sınavı kazanacak öğrenci çalışmasından belli olur."kazanacak" sıfat-eyleminde "gelecek zaman" anlamı vardır. UYARI 3: Sıfat-eylemler adlaşabilir. ÖRNEK Gülü seven dikenine katlanır."seven" sıfat-eylem olmasına karşın adlaşmıştır .UYARI 4: Sıfat-eylemler sıfat tamlaması kurabilir. Yazar kasa Gülen çocuk Geçmiş yaz
|