|
"Hem... hem" bağlacıyla karşıt olan bu bağlacın başlıca görevleri şunlardır: a- Eş görevli sözcükleri birbirine bağlamakta kullanılır. ÖRNEK Ne ben ne de annem dışarı çıktık.Bu cümlede özneleri bağlamakta kullanılmıştır. ÖRNEK Ne eve ne okula gitmiş. Bu cümlede dolaylı tümleci bağlama görevini üstlenmiştir. Ne Ali'yi ne de Ayşe'yi gördüm.Bu cümlede belirtili nesne görevini üstlenmiştir b- Bu bağlaç öğeleri birbirine bağlarken cümleye olumsuzluk anlamı katar. Bu durumda olumsuzuluk eki olan "-ma, -me" yüklemde genellikle kullanılmaz. ÖRNEK Ne ders çalıştı, ne televizyon seyretti.Bu cümlede "ders çalışma ve televizyon Ne yemek yedi, ne ilaç içti.Bu cümlede yüklemde olumsuzluk eki kullanılmadığı halde anlam olumsuzdur. c- Karşıt anlamlı sözcükleri birbirine bağlarken "ortasında" anlamı katar. ÖRNEK Ne uzun ne kısa. Ne güzel ne çirkin. Ne tembel ne Ne iyi ne kötü. UYARI: Bazı kullanımlarda "ne... ne" bağlacı cümleye olumsuzluk anlamı katmasına rağmen cümlenin yükleminde olumsuzluk eki olan "-ma, -me" eki kullanılmaktadır. ÖRNEK Ne seninle ne de onunla Ne annem ne de babam bir şey söylemedi. d- Cümleleri birbirine bağlar. ÖRNEK Ne annesinin yüzüne baktı ne babasıyla konuştu. Ne kitap okudu, ne de film seyretti. e- Bu bağlaç kalıplaşarak deyim oluşturur. ÖRNEK Ne şiş yansın ne kebap. Ne olur ne olmaz. Ne kokar ne bulaşır. Ne Samın şekeri; ne Arabın yüzü. f- Bu bağlacın "ne... ne de" biçimi cümleye "üstelik" anlamı katar. ÖRNEK Ne masayı hazırlamış, ne de yemek yapmış. Ne kendi geldi, ne de çocukları gönderdi.
|