|
Edatlar birlikte kullanıldıkları sözcük ya da sözcük gruplarıyla cümlede genellikle zarf tümleci görevi üstlenir. Sadece "ile" ve "için" edatlarının oluşturdukları öbekler cümlede edat tümleci görevi üstlenebilir. Yükleme yöneltilen neyle, kimle, niçin sorularına yanıt veren öğeler cümlede edat tümleci görevindedir. . ÖRNEK Adana'ya kardeşiyle gitti (kimle?) Elindeki anahtarla kapıyı açtı (neyle?) UYARI: "ile" edatı yukardaki örneklerde olduğu gibi sözlere birlikte olma, birlikte hareket etme anlamları kazandırmışsa edat tümleci olur. Eğer eylemi nasıllık yönünden tamamlar, eylemin yapılış durumunu ortaya koyarsa zarf tümleci olur. Bisikletiyle hızla yanımdan geçti Edat tümleci/ Zarf tümleci ("İle", ilk sözcüğe birlikte hareket etme anlamı katarak edat tümleci görevindeyken, ikinci sözcüğe eylemin nasıl yapıldığı anlamı kazandırdığı için zarf tümleci görevindedir.) ÖRNEK Otobüs bulamadığı için eve geç geldi (niçin?). Yağmur yağdığı için pikniğe gidemedik (niçin?). UYARI: "Niçin?" sorusuna yanıt veren öğenin içinde "için" edatı bulunmak zorundadır. Bu edatın yerini -den (-dan, -tan, -ten) eki karşılarsa söz grubu edat tümleci değil zarf tümleci görevini üstlenir. ÖRNEKYağmur yağdığından pikniğe gidemedik (neden?).
|