|
Dil -
Dil Tarihi
|
|
Battalnâme: Seyyid Battal Gazi'ye ait kahramanlık hikâyelerini içine alan bir eserdir. Battal Gazi, VIII. yüzyılda Enlevilerin Anadolu'da Bizanslılara karşı açtıkları savaşlarda "Battal" (kahraman) lakabıyla ün kazanmış müslüman bir Arap kumandanı olup asıl adı Abdullah'tır. Bu müslüman kumandan hakkında söylenen kahramanlık hikâyeleri ve menkıbeler, XI. yüzyıldan itibaren Türkler arasında büyük rağbet görmeye başlamış ve Battal Gazi, gazi-velî hüviyetiyle yüceltilerek destan kahramanı haline getirilmiştir. Battalnâme'de Battal Gazi'nin Anadolu'da hıristiyanlarla yaptığı savaşlar konu edilmektedir. Savaşlar İslâmiyet-Hıristiyanlık mücadelesi şeklinde dinî bir hüviyet taşır. Battal Gazi bu savaşlarda bir "evliya" karakteri sergiler. Devler ve cadılarla savaşır; okuduğu dualarla büyüleri bozar; ateşte yanmaz; göz açıp kapayıncaya kadar uzun mesafeler aşar; Hızır'la yoldaştır; sıkışık zamanlarda ondan yardım görür. Kâfirleri İslâm'a davet eder, davetini kabul etmeyenleri öldürür. Her savaşın sonunda elde ettiği malı mülkü din uğrunasavaşan yiğitlere dağıtır. Battal Gazi gerek kahramanlığı, gerekse evliya karakteriyle Anadolu insanı üzerinde son derece etkili olmuştur. Bu yüzden Battalnâme Anadolu halkı arasında asırlarca sözlü olarak yaşamıştır. Tamamen müslüman Türk geleneklerine göre meydana getirilmiş olan Battalnâme'nin XI-XII. yüzyıllarda Danişmendliler zamanında söylendiği tahmin edilmektedir. Eser ancak XV. yüzyılda yazıya geçirilebilmiştir
|