|
Beyit iki Mısraın anlamı bakımından birbirlerini tamamlamalarından, yani bir cümle meydana getirmelerinden doğmuş iki mısralık bir nazım birimidir. Bir nazım türü değildir.Eskiden birçok nazım şekilleri, Beyit dediğimiz ikişer mısralık bölümlerin alt alta sıralanmasıyla meydana getirilirdi. Beyit, bir manzumenin ikişer mısralık bölümlerinden herbirinin adıdır. Bu iki mısralık bölüm, manzumeye bağlı kaldığı müddetçe beyit adını taşır. Beyit, manzumeden ayrılıp bağımsız duruma gelince adını değiştirir.Gazel ve Kaside gibi manzumelerde beyit, matla olduğu zaman, mısraları kendi aralarında kafiyelenir. Matla olmadıkça, her beytin ilk mısraı boşta kalır, ikinci mısraların hepsi birbirleriyle Kafiyelenir. (Aşağıdaki örneğe bu bakımdan da bakılmalıdır). Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri konu birliği olmadığı için, genel olarak her beyit bağımsız bir duygu ve düşünce cümlesidir. Yani cümle bir beyit içinde tamamlanmak zorundadır.Şu örneğin ikişer mısralık her bölümü birer beyittir : Bir nîm neş'e say bu cihanın baharını Bir sâgar-i keşideye tat lâlezârını Bir dem mi var ki âhederek anmaya gönül Ey serv-kad seninle geçen rüzgârını Şevk-i tamâm va'de-i ferdayı dinlemez Nedim Divan edebiyatında en önemli nazım birimi beyittir Birçok nazım türleri beyitlerden meydana gelir. Örneğin gazel, kaside, Terkib-i Bend, Terci-i Bend, Kıta gibi nazım türleri hep beyit birimiyle düzenlemiştir. Müfred tek basına beyittir. Divanların sonuna Müfredat başlığı altında konan bir nazım türüdür. Müfredlerin kendilerinden başka hiçbir nazım türüyle ilişkisi yoktur. Müfredin mısraları birbirleriyle kafiyeli kalabilecekleri gibi, olmayanları da vardır. Kafiyeli olmaları şart değildir. Müfred, bir duygu ve düşüncenin tam ifadesidir. Şairler, hikmet derecesindeki birçok düşüncelerini ve hayat tecrübelerinden doğan fikirlerini çoğu zaman müfredlerle söylerlerdi. Bu böyle lolmakla beraber aşk ve şarap üzerine söylenmiş müfredler de vardır. Her iki mısraı da kafiyeli olan müfredle, kafiyeli olmayan müfrede birer örnek veriyoruz : Muzaffer vak-i fursatta adûdan intikam almaz Mürüvvantmend olan nâkâmi-i düşmenle kâm almaz Koca Ragıp Paşa Benzer Sayfalar: Divan Şiiri Divan Şairleri Edebi Sanatlar Aruz Vezni Divan Edebiyatı
|