|
İki türlü Medhiye vardır. Yani ele aldığı konunun şekline göre medhiye ikiye ayrılır. Bunlardan birisi padişah, vezir, şeyhülislâm gibi devrin ileri gelenlerini öven medhiye; ikincisi de Hülefa-yi Raşidîn denilen dört halifeyle Mevlana Celaleddin Rumi gibi tasavvuf büyüklerini ya toptan, ya da teker teker öven medhiyedir. Medhiye yapmak için Kaside türü kullanıldığı gibi, başka nazım türleri de kullanılabilir. Fakat genel olarak medhiyeler kaside içine yerleştirilir. Methiye, halifeler içinde en çok Ebubekir ile Hazret-i Ali için yazılmıştır. Çünkü tarikatların çoğu bu ikisinden gelir. Meselâ Mevlevi'ler manevî olarak kendilerinin Ebubekir'den geldiklerini ileri sürerler ve Ebubekir'i Sıddîk adiyle anarlar. Mevlevi tarikatine bağlı olan Şeyh Galip , bir medhiyesinde İsm-i bâtından alıp feyz-i zuhur-i imdâd Samt ile mürşid-i erbab-i budadır Sıddîk demektedir. Ayrıca Mevlâna'nın ceddinin Ebubekir olduğunu ifade için de : Cedd-i âlâsıdır ol, Hazreti Mevlânânın Mazhar ü muzhir-i esrar-i safadır Sıddîkdemektedir. Halbuki ırk bakımından Türk olan Mevlâna'nın bir Arap olan Ebubekir'le soy bakımından hiçbir ilişkisi olamaz. Ölüler için yazılan medhiyeler de vardır. Şair ölüden bir menfaat beklemeyeceği için, nazmında daha samimî ve daha gerçekçidir. Fakat diriler için yazılan tam gerçekçilik yoktur. Şair, medhettiği kimsenin övmeye değer taraflarını aramaktan ziyade, değeri olsun olmasın, övmeye gerekli kavramlar yakalamaya uğraşırdı. Methiye ölü ve diriler için yazıldığı gibi, eşya ve hayvanlar için de yazılırdı. «Şeyh Galip'in Konya Mevlevihanesinin yemekhanesi için yazdığı gibi, mukaddes görülen kurumlar; yine örneğin Nefi 'nin Dördüncü Murat devrindeki, padişaha ait atlar için yazdığı Rahşiye'ler gibi medhiyeler de yapılırdı.»Medhiye Divan Şairlerinin en çok kalem oynattığı bir alandır. Bunun sebebini, biraz da medhedilen kimselerden elde edilen bağışlarda, yani para kazancında aramak gerektir. Bazı Gazellerini medih için yazan şairlerimizin de bulunduğunu, unutmamak lâzımdır. Benzer Sayfalar: Nazım Şekilleri Divan Şiiri Edebi Sanatlar Aruz Vezni Divan Edebiyatı
|