|
Kıt'a iki beyitlik bir nazım türüdür. Esas kıt'a iki beyitten fazla olmaz. Yalnız gazel yazmada en güç şey matla bulmak olduğu için, matla bulamamış olan şairler, beş ve daha fazla beyitle meydana getirdikleri matlasız Gazellerini, divanlarına kıt'a adı altında koymuşlardır. Bu durumun, kıt'a konusunda iki beyitlik şartı bozmıyacağını unutmamalıdır. İki Beyitten meydana gelen kıt'alar iki ya da üç Kafiyeli olabilirler.Bu konuda Muallim Naci ile İsmail Habib birleşemiyorlar. Muallim Naci, Istılahat-i Edebiyye adlı eserinde, iki beyit ten meydana gelen bu kıt'aların ancak ikinci mısralarında birbirleriyle kafiyeli olabileceklerini ileri sürüyor. Birinci beytin matah olabileceğini kabul etmiyor.İsmail Habib'in görüşü bu merkezde değildir. İsmail Habib'e göre, kıt'anın birinci beyti matah, yani birinci beytin mısraları kendi aralarında kafiyeli olabileceği gibi, ikinci beytin ikinci mısrı da matla beytiyle kafiyeli olabilir.Her iki tarafın ortaya koyduğu örneklerle, uygulamada görülen şekiller, kanımıza göre, İsmail Habib'in görüşünü doğrulamaktadır.İsmail Habib'in iddiasına göre «Şeyh Galip'in Divanında, iki beyitlik 46 kıt'a vardır. Bunların 27 si üç kafiyelidir.»Şu kıt'aya bakalım : Ey felek maksadın ülfet davet mi nedir Yoksa ol mâlı ile uşşaka felâket mi nedir Ermeden vuslata hicrâne eriştik amma Anlasam bari bidayet mi nihayet mi nedir Şeyh Galip Bu kıt'ada birinci beyit matalıdır. İkinci beytin ikinci mısraı da matla beytiyle kafiyelidir. Demek ki bu kıt'a üç kafiyelidir. Bir de şu kıt'aya bakalım : Yârab ne eksilirdi derya-yi izzetinden Peymâne-i vücude zehr-âb doı'masaydı Âzade-ser olurdum âsib-i derd ü ganiden Ya dehre gelmeseydim ya aklım olmasaydı Ziya Paşa Benzer Sayfalar: Nazım Şekilleri Divan Şiiri Divan Şairleri Edebi Sanatlar Aruz Vezni Divan Edebiyatı
|