|
Sultan Veled Mevlana Celaleddin Rumi 'nin büyük oğludur. 623 'te (1226) bugün Karaman denen Lârende'de doğmuştur. Sufi muhitinde yetişmiş, tasavvuf şevkini babasından ve Şems-i Tebrizî'den öğrenmiştir. Kuvvetli bir medrese ve tarikat bilgisi edinmiştir. Mevlevîlğin ilk şeyhi Çelebi Hüsâmeddin'in vefatından sonra 684'den (1285) itibaren Mevlevi tarikatının şeyhi olmuş ve ölümüne 712 (1312) kadar bu önemli görevi ustalıkla başarmıştır. Sultan Veled Mevlevilik tarikatının nizamını koyup, tarikatın önce Konya ve çevresinde, sonra da belli başlı Anadolu şehirlerinde derhgâhlar kurup gelişmesinde önemli rol oynamıştır. Hemen her alanda babasının izinde yürüyen Sultan Veled de eserlerini Farsça yazmıştır. Farsça Divanı, İbtidanâme, Rebâbnâme, İntihânâme isimlerinde üç mesnevî ve Maarif adında bir de mensur eseri vardır. Sultan Veled bu Farsça eserlerinin içinde bazan Gazel şekliyle, bazan da Mesnevi biçiminde söylenmiş Türkçe Beyitler bulunmaktadır. Bunlar konuları bakımından Farsça manzumelerinden ayrılmayan dinî, tasavvuf, ahlâkî akidelerle babasının şöhretini Türk halkı arasında yaymak için yazılmış şiirlerdir. Bu Türkçe beyitlerin Türk dili tarihi bakımından değeri oldukça fazladır. Sultan Veled'in bu güne kadar tesbit edilebilen Türkçe beyitlerinin sayısı 367'dir. Bunlardan 76 tanesi İbtidanâme âz (690/1291), 162 tanesi Rebâbnâme'de, (700/1301), 129 beyit ise Divanında. bulunmaktadır. Divan ındaki bu manzumelerden 28 tanesi tamamen Türkçe, ötekiler ise Türkçe-Farsça mülemma şeklindedir. Mecdut Mansuroğlu Sultan Veled'in Türçke şiirlerini dil incelemeleri, transkripsiyonlu metinleri, sözlük ve tıpkı basımlarıyla birlikte Sultan Veled'in Türkçe Manzumeleri adıyla yayımlamıştır (İstanbul 1958). Gerek Mevlânâ'da gerekse oğlu Sultan Veled'de Türkçe, bazı kelime ve beyitlerden ibaret dağınık ifadeler şeklinde kendini göstermektedir. Ancak bu dağınık beyit ve mısraların daha sonra gelenlere birer öncülük görevi yaptığı da muhakkaktır. Benzer Sayfalar: Nazım Şekilleri Divan Şiiri Divan Şairleri Edebi Sanatlar Aruz Vezni Divan Edebiyatı
|