16. yüzyılın tanınmış şairlerindendir. Edirne'nin Malkara kazasında doğmuş olan Nev'i'nin asıl adı Yahya'dır. Malkaralı Nev'i diye tanınır. İstanbul'da iyi bir öğrenim gören Nev'i, dönemin tanınmış bilginlerinden ve Ahaveyn lakabıyla tanınan Ahmed ve Mehmed Efendiler'den ders almıştır. Medrese arkadaşları arasında Baki, Hoca Saadettin Efendi, Üsküplü Valihi ve Mecdi Efendi vardır. Nev'i, öğrenimini tamamladıktan sonra Gelibolu ve İstanbul'da müderrislik yapmış, bir yandan da tasavvufla ilgilenmiştir. Nev'i'nin şöhret kazandığı dönem III. Murad'ın padişahlığı dönemine rastlar. III. Murad'ın saltanatı zamanında Nev'i, Şehzade Mustafa'ya ders vermek üzere hoca tayin edilmiş ve şairin saray hocalığı daha sonra kendi isteğiyle saraydan ayrılıncaya kadar sürmüştür. Ömrünün geri kalan kısmında dönemin ileri gelen devlet adamlarına. Kasideler sunarak geçimini sağlayan Nev'i 1599'da ölmüştür.

 Bir Divan sahibi olan Nev'i'nin Divan'ı yayımlanmıştır.Bilgin bir şairdir. Farsça ve Arapçayı çok iyi bilir. Divan'ında Türkçe şiirlerinin yanı sıra Farsça kasideleri vardır. Nev'i bilginliğinin yanı sıra kaside şairi olarak da tanınmıştır. Ancak, Nev'i gerçekte bir Gazel şairi olup, ününü gazelleriyle kazanmıştır. Sade şiirden yana olan Nev'i, kendisinin yeni bir tarz yarattığını ve Anadolu şairlerini Acem-Fars taklitçiliğinden kurtardığını söyler. Nev'inin oğlu Nevizade Atayi, Babasının tefsir, kelam, fıkıh, akaid, mantık ve benzeri konularda çok sayıda eseri olduğunu söyler. Netayicü'l-Fünun adlı eseri, şairin en çok tanınmış mensur eserlerindendir. Bu eserinde Nev'i, dönemin bilim dallarını 12 fen halinde sınıflandırarak, bunların konularını ve bu konularda yazılmış eserleri tanıtmıştır. Nev'i'nin Sinan Paşa'nın Tazarruat'ına benzer Neva-yi Uşşak adlı seci'li sanatkârane bir üslupla yazılmış bir mensur eseri vardır. Bu eser, Nev'i'nin sanatlı nesirdeki ustalığını kanıtlar. Sanatçının ayrıca, Hadis-i Erba'in Çevirisi ile tasavvufi konuda yazdığı Hasb-ı Hal adlı bir Mersiyesi daha bulunmaktadır.