|
16.yüzyıl Türk edebiyatının tanınmış sanatçılarından olan Lami'i Çelebi Bursalı'dır. Bu yüzden bazı kaynaklar kendisinden Bursalı Lami'i Çelebi diye söz ederler. İyi tahsil görmüş ve ömrünü Bursa'da geçirmiş olan Lami'i, Nakşibendi tarikatına girmiş ve Bursa'da ölmüştür. Lami'i manzum, mensur birçok eserin sahibidirLami'i'nin Divan'ı vardır. Lami'i'nin şiirlerinin toplandığı Divan'ın sonunda ayrıca Bursa Şehr-engiz'i bulunmaktadır. Lami'i manzum çeviriler yapmıştır. Bunlar arasında Vamık u Azra, Absal u Salaman (Selaman u Absal), Heft-Peyker, Guy u Çevgan, Vis ü Ramin bulunmaktadır. Hepsi de Mesnevi olan bu eserlerden bazılarının adları kaynaklarda geçmekte, eserler elde bulunmamaktadır. Ancak, Lami'i daha çok mensur eserleriyle tanınmıştır. Onun mensur eserleri, manzum eserlerinden hem sayıca daha fazla hem de daha ünlüdür. Mensur eserlerinin en ünlüleri Nefahat’ül Üns çevirisi, Şerefü'l-İnsan ve İbret-nüma'dır. Bunlardan Nefahatü'l-Üns Çevirisi, tezkiretü'l-evliya türünde, yani velilerin hayat hikayelerini anlatan bir eserdir. Molla Cami'den çeviridir. Ancak Lami'i çevirisinde Cami'ninkinden farklı olarak Cami'den sonra yaşamış Anadolu velilerine de yer vermiştir. Bu özelliğiyle eser, telif eser görünümündedir. Dilinin sade ve sürükleyici olması nedeniyle eser beğenilmiştir. Münazara türünde yazılmış olan Şerefü'l-İnsan Lami'i'nin en beğenilen eseri olup, alegorik bir eserdir. Lami'i, bu mensur eserinde insanı hayvanlarla konuşturur ve sonunda insanı " eşref-i mahlukat "yani yaratıkların en üstünü, en şereflisi olduğu görüşünü savunur. Şerefü'l-inşan Kanuni'ye sunulmuştur. Ayet ve Hadislere dayandırılarak konunun işlendiği eserin dili ağırdır. Lami'i'nin başarılı eserleri arasında adı geçer. İbret-nüma ise ahlaki hikayelerden ve tanınmış mutasavvıfların menkıbelerinden meydana gelmiş bir eserdir. Lami'i'nin ayrıca Münşeat'ı, Letayif-name'si din ve edebiyat üzerine yazılmış risaleleri, Şevahidü'n-Nübüvve Tercümesine başka eserleri bulunmaktadır. Şevahidü'n-Nübüvve, Lami'i'nin Molla Cami'nin aynı adlı eserinden tercüme ettiği bir siyer kitabıdır. Şairlik yeteneği, sanatkarlık gücü itibariyle orta derecede bir sanatçı olan Lami'i daha önce de belirtildiği gibi mensur eserleriyle tanınmıştır. İran Edebiyatından, özellikle Molla Cami'den yaptığı çevirilerle yazdığı bazı mensur eserler ona ün kazandırmıştır. Ayrıca şair, İran edebiyatının Leyla vü Mecnun, Yusuf u Züleyha gibi çok işlenmiş konularını bir yana bırakarak değişik eserleri çevirmek suretiyle mesnevi konularına zenginlik, çeşitlilik kazandırmıştır. Lami'i, şehr-engiz türünün işlenişinde de yenilik yapmış ve Bursa hakkında tanıtıcı bilgiler vermiştir. Benzer Sayfalar: Nazım Şekilleri Divan Şiiri Divan Şairleri Edebi Sanatlar Aruz Vezni Divan Edebiyatı
|