Ana Menü

İsmail Beliğ PDF Yazdır e-Posta
Divan Şairleri

1079'da (1668) Bursa'da doğdu. Bu­rada bulunan devrin âlimlerinden iyi bir tahsil gördü. Kaynaklarda iyi derecede Arapça ve Farsça bildiğinden bahsedil­mektedir. Dedesi ile babası Seyyid İbra­him Şahin Emirzâde'ye emîr unvanının ne sebeple verildiği hususunda kaynaklarda bir kayda rastlanmamıştır. Bu iki­sinin imamlık yaptıkları Mantıcı Camii'nde İsmail Belîğ de elli yıla yakın bir sü­re imamlık yaptı. 1702'de kısa bir süre Tokat mahkemesi nâibliğinde bulundu. Bu vazifelerden başka, süreleri kesin ola­rak tesbit edilememekle beraber, Evkâf-ı Haremeyn-i Şerîfeyn Mahkemesi'nde mü­fettiş kâtipliği, Hz. Emir İmareti ile Ye­şil İmarette önce kâtiplik, bir ara gailenâibliği ve her iki imarette de imaret şeyhliği görevlerinde bulundu. Vefat ta­rihi ihtilaflı olmakla beraber Süleyman Hâlis Efendi'nin düşürdüğü, "Tayr ola cennete Şahin-zadem" mısraından 1142 (1729) yılında öldüğü anlaşılmaktadır. Çatalfırın civarındaki Yeniyer Mezarlığına defnedilen İsmail Belîğ'in bugün me­zarlığın tamamen kaldırılmış olması se­bebiyle kabri bilinmediği gibi mezar ta­şı da bulunamamıştır.

İsmail Belîğ'den başka hepsi XVIII. yüz­yılda yaşamış Belîğ mahlaslı dört, Belîğî mahlaslı üç şair daha vardır. Bunlardan Yenişehirli Belîğ'in (Mehmed Emin) şiirle­ri İsmail Belîğ'in şiirleriyle karıştırılmış­tır. Zaman zaman isimleri ve eserleri bir­birine karıştırılan bu şairler arasında Seyyid İsmail, Belîğ mahlasını ilk defa kul­lanmış olup tezkire ve vefeyâtnâme tü­ründeki eserleriyle diğerlerinden ayrıl­maktadır.

Belîğ'den bahseden eserlerin bir kıs­mında onun musikişinas ve zâkirbaşı ol­duğu yolunda da kayıtlar vardır. Nesir sahasında vermiş olduğu eserleriyle ka­zandığı haklı şöhret kadar olmasa bile şiirde de takdirle anılacak bir üne sa­hiptir. Aruz veznini oldukça başarılı bir şekilde kullanan İsmail Belîğ, nesirlerindeki ağdalı ve külfetli ifadeye şiirlerin­de yer vermemiştir. Bu husus divan şiirindeki mahallîleşme cereyanının bir so­nucu olarak da değerlendirilebilir. An­cak şairliği hakkında daha isabetli bir hüküm verebilmek için esas alınması gereken divanı ile Seb'a-i Seyyare ve Genc-i Şâygân adlı eserleri henüz ele geçmemiştir. 

Şiirlerinde ve diğer manzum eserle­rinde peygamber kıssalanyla ilgili mo­tiflere, halk dilinden alınmış deyim, ata­sözleri ve divan edebiyatının ortak maz­munlarına yer veren Belîğ'in genellikle Türkçe yazdığı şiirler çeşitli mecmualar­da bulunmaktadır. Fatîn'in İsmail Belîğ'e atfettiği gazel ise Yenişe­hirli Belîğ'e ait olup onun matbu diva­nında mevcuttur. İsmail Belîğ dinî, ma­hallî ve özellikle biografik özellikleriyle devrinde seçkin bir şahsiyet olarak tanınmıştır.

Eserleri

1. Güldeste-i Riyâz-ı İrfan ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdiredân. Belîğ'in, Baldırzâde Mehmed Efendi'nin Ravza-i Evliya'sını esas alarak yazdığı ve bir zeyil mahiyeti taşıyan vefeyâtnâ­me türündeki bu eseri beş bölümden meydana gelmektedir. 1139'da (1727) tamamlanmış olan eser Bursa tarihi için değerli bir kaynaktır.

2. Nuhbetü'1-âsâr li-zeyli Züb-deü'l-eş'âr (1139/1726). Eser Kafzâde Fâizrnin Zübderü'i-eş'rîr'ına zeyil ola­rak yazılmıştır. Belîğ eserine Fâizî'nin bıraktığı 1030 (1620) yılından 1139'a (1726) kadar yetişen şairleri dahil et­miştir. 414 şair hakkında bilgi veren ese­rin bilinen müellif hattı tek nüshası İs­tanbul Üniversitesi Kütüphanesi'ndedir

3. Gül-i Sad-berg (l 136/ 1723). İbadetle ilgili olarak seçilen 100 hadisin her birinin birer beyitle açıklan­dığı bir eserdir.

4. Sergüzeştnâme-i Fakir be-Azimet-i Tokat (1114/1702). Belîğ'in, nâiblik için davet edildiği Tokat'a giderken çektiği zahmetleri, memuriyet çilesini ve azle-dilişini anlattığı 149 beyitlik mesnevi­sidir.

5. Şehrengîz-i Bursa. Âyine-i Hûbân adıy­la da anılan eser 1119'da (1707) tamam­lanmıştır. Bursa'nın meşhur güzellerin­den seçtiği yirmi güzeli sekizer beyitle tasvir ettiği bu manzume 269 beyittir.

 
 
 
Telif Hakkı © 2008 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında ücretsiz bir yazılımdır.
Design by augs-burg.de & go-vista.de
 
 
     
 
   
Design by go-vista.de and augs-burg.de

 
site ekle