|
Divan Edebiyatı -
Divan Şairleri
|
|
Evliya Çelebi, XVII. yüzyılda yaşayan büyük Türk seyyahı olup, 25 mart 1611'de İstanbul'da doğmuştur. Ecdadı aslen Kütahyalı olan Evliya Çelebi tahsilini bitirdikten sonra yakın akrabası Melek Ahmed Paşa' nın yardımıyla 1635'de saraya girmiştir. Güzel san'atların çeşitli kollarına karşı büyük bir ilgi duyan ve IV. Murad'a besteler okuyarak, nükteler söyleyen Evliya Çelebi araştırıcı bir zekâya, geniş bir hayal kudretine sahip olduğu için daha genç yaşında her tarafı gezip görmek merakına kapıldı. 1630'dan itibaren istanbul içinde başlayan tetkik ve araştırma gezilerine Anadolu'nun çeşitli yerlerini karış karış dolaşarak devam eden Evliya Çelebi, daha sonraları Azerbaycan'a, Tiflis'e, 1648' de Şam'a gitti. Bunu Suriye ve Filistin'in çeşitli yerlerinde yaptığı seyahatler takip etti. Daha sonraları ise Edirne'den başlayarak Bosna'ya, Venedik topraklarına gitti. Sadrâzam Köprülü Fâzıl Ahmed Paşa ile birlikte Avusturya seferine (1663) katılan Evliya Çelebi, Viyana'da da üç ay kadar kalmıştı. Evliya Çelebi'nin gezip gördüğü yerler arasında Bohemya'dan isveç'e ve Hollanda'ya kadar daha bir çok yeri sayabiliriz. Kırım,Kafkasya, Dağıstan ve Hazer sahilleri de Evliya Çelebi' nin uğradığı yerlerdendir. Kandiye'nin fethi (1669) üzerine Girid'e de geçen Evliya Çelebi'nin dolaştığı yerlerin sâdece adlarını vermek bile sayfalar tutar. Evliya Çelebi'nin nerede ve ne zaman öldüğü kesin olarak belli değilse de 1682'den sonra fazla yaşamadığını söyliyebiliriz. Seyahatlerini renkli bir şekilde kaleme alan Evliya Çelebi'nin 10 büyük cilt hâlinde yazdığı Seyahatnâme'si 1900-1938 seneleri arasında daha çoğu eski harflerle son ciltleri ise yeni harflerle bastırılmış ise de bilhassa ilk ciltler asıl yazılış şekline nazaran çok eksiktir. Seyahatname parçalar hâlinde İngilizce, Almanca, Fransızca'dan başka Rumca, Macarca, Rumence, Bulgarca, Sırpça, Ermenice v.s. gibi dillere de çevrilmiştir. Bu Seyahatnâme'de birçok yazılı kaynaktan da faydalanılmış olup, fazlaca mübalâğalara rağmen, eser çeşitli bakımlardan büyük bir değer taşımaktadır. Çok seyahat edenler için «günümüzün Evliya Çelebisi» sözü ise dilimize yerleşmiş bir tâbirdir. Benzer Sayfalar: Nazım Şekilleri Divan Şiiri Divan Şairleri Edebi Sanatlar Aruz Vezni Divan Edebiyatı
|