|
Divan Edebiyatı -
Divan Şairleri
|
|
Kâtib Çelebi, XVII. yüzyılda Türk ilim dünyasının yetiştirdiği en büyük kimsedir. Annesinden naklen kendisinin bildirdiğine göre, Kâtib Çelebi 1609'da İstanbul'da doğdu. Babası Abdullah Enderun'da silâhdardı. Daha küçük yaşta dîvan kalemlerinden birine giren Kâtib Çelebi, babası ile birlikte 1625'deki Bağdad seferine gittiği gibi, daha sonraları başka seferlere de katılmış bu arada IV. Murad'ın 1634/1635'deki Revan seferinde de hazır bulunmuştu. On yıl kadar ordu ile birlikte çeşitli savaşlara katılan Kâtib Çelebi daha sonra İstanbul'a dönerek, kendisini tamamiyle çalışmaya verdi. Bu arada devrinin tanınmış hocalarından ders gördü. 1648 sonlarında Takvimü't-tevârih (bir cins kronoloji cetveli) adlı eserini daha sonra da kendisinin müsbet ilimlerdeki bilgisini gösteren Mizanü'l-Hak isimli küçük fakat çok faydalı kitabını kaleme aldı. Bütün hayatını çeşitli ilimler üzerindeki çalışmalara vakfeden Kâtib Çelebi 1658' de öldü. Kâtib Çelebi'nin mezarı, Zeyrek camii yakınında bulunan mektebin altındaki sebilin bitişiğinde küçük bir hazîrededir. 1953'de bu mezar yeniden yaptırılmıştır. Arapça ve Farsça'yı çok iyi bilen Kâtib Çelebi, Latince ve Fransızca kaynaklardan da faydalanmıştır. Avrupa'da Hacı Halîfe veya Hacı Kalfa nâmıyla büyük bir ün kazanan ve bâzı eserleri çeşitli dillere tercüme edilen Kâtib Çelebi'nin yukarıda adı geçen kitablarının dışında başlıca eserleri arasında 1592-1654 seneleri arasındaki olaylardan bahseden Fezleke (2 cilt)'yi, Osmanlıların deniz harplerini anlatan Tuhfetü'l-kibâr fi esfâri'l-bi-hâr'ı, Türklerin coğrafya görüşlerinde yeni bir çığır açan Cihannümâ (bunun Rumeli'ye âit kısmı hiç basılmamış olup, yazma halindedir)'yi büyük bir bibliyografya eseri olan Keşfû'z-zünûn'u öncelikle, zikretmek gerekir. Bu saydıklarımızın dışında da Kâtip Çelebi'nin 18 eseri daha vardır. Bu eserlerin bir kısmı basılmış olup, bir çoğu ise henüz yazma halindedir. Benzer Sayfalar: Nazım Şekilleri Divan Şiiri Divan Şairleri Edebi Sanatlar Aruz Vezni Divan Edebiyatı
|