Felsefe

Fotoğraf

Tenasüp PDF Yazdır e-Posta
Divan Edebiyatı - Edebi Sanatlar

TENÂSÜB Mürâ'ât-ı Nazır, Telfîk, Tevfîk, Istilâf. Anlamca ilgili olan kelimelerin, bir mısra' veya be­yitte bir araya getirilerek söylenmesi san'atıdır: 

Husrev-i hûbân eden sen dilber-i Şîrîn-lebi

Bîsütun-ı 'ışk içinde beni Ferhâd eyledi  

                                             Hoca Dehhani

(Sen şîrîn-dudaklıyı güzellerin Husrev'i yapan, beni 'aşk bîsütûnu içinde Ferhâd etti.) 

'Şîrîn', 'Husrev ü Şîrîn' ile 'Ferhâd ü Şîrîn' hikâyelerinin baş kadın kahramanıdır; 'Husrev' ve 'Ferhâd' ise baş erkek kahramanlarıdır. 'Bîsütûn' ise 'Ferhâd'ın "Şîrîn'in 'aşkıyla yardığı dağın adıdır. Dolayısıyla bu beyitte: "Husrev-Şîrîn Ferhâd-Bîsütûn" kelimeleriyle, «hûbân -'ışk-dilber» kelimelerinin anlam ilgileri düşündürülerek Tenâsüb san'atı yapılmıştır.

Tenâsüb'ün başhca bir türü vardır:

İhâm-ı Tenâsüb: Türlü anlamları olan bir kelimenin kasdolunmayan bir anlamıyla, diğer bir kelimenin anlamı arasında ilgi kurma san'atıdır: 

Pek uçurma bildiğim kuştur benim ey bâg-bân

Bülbülün gül-zâr-ı 'âlemde hezârın görmüşüz  

                                                           Nabi

(Ey bahçıvan, benim bildiğim kuştur, pek uçurma; biz dünya güllüğünde, bülbülün binlercesini görmüşüzdür.)  

Beyitte anlamca ilgili olan 'uçurma-kuş'; 'bülbül-hezâr' ke­limeleri bir arada kullanılarak Tenâsüb yapılmıştır; ancak, 'kuş-bülbül' arasındaki anlam ilgisi 'uçurma' kelimesinin yalnız bir anlamı olan 'pervâz et-' ile ilgili olduğu için, ay­rıca 'hezâr' kelimesinin ikinci bir anlamı olan 'bin' anlamı burada kullanıldığı için sadece İhâm-ı Tenâsüb söz ko­nusudur.  

 
 
 
Tüm Hakları Saklıdır.
İletişim: uneweb@hotmail.com
 
 
     
 
   
Design by go-vista.de and augs-burg.de

 
site ekle