Felsefe

Fotoğraf

Aiskhylos PDF Yazdır e-Posta
Dünya Edebiyatları - Yunan Edebiyatı

Eski Yunan'm üç büyük trajedi ya­zarından biri ( SOPHOKLES ve EURİPİDES) olan Aiskhylos.soylubir ana-babadan doğdu. Marathon, Salamis ve Plataia savaşlarına katıldı. Trajedi yarışmalarında on üç kez bi­rinci geldi ve Atinalılar tarafından çeşitli biçimlerde onurlandırıldı. Syrakusai (günümüzde Siracusa) ti­ranı Hieron'un çağrısıyla Sicilya'ya giderek, onun ölümünden sonra da orada yaşadı ve yetmiş yaşındayken Gela'da öldü, Atinalılar Aiskhylos'a özel bir saygı göstermişler, hatip Lykurgos tunçtan bir heykelini yap­tırmış, trajedileri çoğaltılarak bir tapmağa konmuş ve özel bir görevli tarafından korunmuştur. Aiskhylos' un ölümüyle ilgili olarak Latin tarih­çisi Valerius Maximus'un aktardığı, daha sonra da La Fontaine'in sözünü ettiği bir efsane vardır. Bu­na göre, Aiskhylos, bir kartalın pen­çesinden kurtulan bir kaplumbağa­nın, kafasına düşmesiyle ölmüştür. 

YENİLİK GETİREN BİR YAZAR 

Homeros'un yapıtlarını, Hesiodos' dan esinlenen ozanları, Yunan lirik ozanlarını özellikle de Solon'u çok iyi bilen Aiskhylos, trajedi alanında köklü değişiklikler yapmış, özellikle trajediye ikinci bir kişi sokarak, diyalogu, trajedinin temel öğesi ha­line getirmiştir (ondan önce trajedi­lerde koro dışında bir tek oyuncu vardı; o da, anlatacaklarını iki şarkı arasında dile getiriyordu). Böylece Aiskhylos'la birlikte koro, olayın akışında daha az bir yer tutmaya başlamış ve o ana kadar trajedinin temel öğesi olan şarkılar, ikinci de­receden bir öğe olmuşlardır. 

BİR TANRIBİLİMCİ

Klasik trajedinin kurucusu Aiskhy­los aynı zamanda bir tanrıbilimcidir. Trajedi yazarlığı ile tanrıbilim-ciliği yapıtlarında, Sophokles ve Euripides'te pek görülmeyen bir biçim­de kaynaştırmış, gerek efsanelerden esinlenerek yazdığı Hiketides (Yal­varan Kızlar), Hepta epi Thebas (Thebai'ye Karşı Yediler ; Oidipus efsanesini ele alır) ve Oresteia (Atreus efsanesini ele alır) adlı tra­jedilerinde, gerek gerçek olayları dile getirdiği, Salamis savaşını anla­tan Persai (Persler) adlı oyununda sürekli olarak insan ile tanrı arasın­daki bağlantıyı işlemiştir. Ama yapıtına yanlış yaklaşan Goethe ve Schiller, titan mitini yeni bir yorum­la ele aldığı Prometheus adlı yapıtındaki kahramanın (Prometheus), kül­türün kurucusu ya da insanlığın kurtarıcısı, Victor Hugo "cezalandırı­lan bir asi", Michelet de "çaba har­cayarak özgürlüğe kavuşma "nın simgesi olduğunu ileri sürmüşlerdir. Böylece, bu eski tiyatronun, gerçek bir korku siyaseti üstüne dayalı kut­sal bir korku tiyatrosu olduğu unu­tulmuştur. Med savaşları dönemin­de yaşayan Aiskhylos'un yapıtları (Thebai'ye Karşı Yediler, Persler aslında, savaşın,genel olarak da in­sanlık durumunun korkunçluğunu sergilerler. Aiskhylos'un yapıtlarında tanrılann özellikleri ile insanların özellikleri birbirini bütünler. Böylece, Sokrates öncesi felsefenin kurtulamadığı çelişki, Aiskhylos'un tiyatrosunda ortadan kalkar.   

 Eserleri:

Aiskhylos'un yazdığı yaklaşık sek­sen tiyatro oyunundan (trajediler ya da yerli dramlar) günümüze ancak bazı bölümler ve yedi trajedi kalmış­tır: Hiketides (Yalvaran Kızlar); Hepta epi Thebas (Thebai'ye Karşı Yediler); Prometheus Desmotes (Zincire Vurulmuş Prometheus) Persai (Persler); Agamemnon, Knoephoroi ve Eumenides (bu üç oyun Oresteia üçlemesini oluşturur.)

 
 
 
Tüm Hakları Saklıdır.
İletişim: uneweb@hotmail.com
 
 
     
 
   
Design by go-vista.de and augs-burg.de

 
site ekle