Rus yazarı (Moskova, 1890 - Peredelkino, Moskova yakınları, 1960). Leonid Osipoviç Pasternak adlı, döne­min ünlü bir portre ressamıyla bir pi­yanocu annenin çocuğu olan Boris Leonidoviç Pasternak bütün sanatlara il­gi duyan bir aile çevresi içinde yetiş­ti. Anne ve babasının yakın dostları olan Tolstoy, Rilke ve besteci Skriabin'in kendisi üstünde büyük etkileri oldu.

Beste yapmak ile şiir yazmak arasın­da kararsız kalan Pasternak, Marburg'da felsefe öğrenimi gördü; daha sonra dönemin ünlü ozanlarıyla kar­şılaştı (Andrey Bielyi'yi 1912'de, Ma-yakovski'yi 1914'te tanıdı) ve fütürist çevrelere girip çıktı. 1917 Devrimi sı­rasında Urallar'da eğitmen olarak gö­rev yaptı ve daha sonra burada kal­dı. Sestra Moyajizn (Kızkardeşim Ya­şam) adlı şiir kitabım yayımladı ve bu­nunla üne kavuştu (bu "hazcı" yapıt­ta, doğaya, varlığından ötürü duydu­ğu gönül borcunu dile getirdi). Poverh bar'erov (Engellerin Üstünden) adlı. yapıtı 1917'de çıktı. 1927'de yayımla­dığı Devyat'sot Pyatyi God (1905 Yılı) ve destansı içerikli Leytenant Şmidt (Teğmen Şmidt) adlı şiir kitaplarında, o sıralarda sözü edilen olayları dile getirdi. Ama Pasternak kısa bir süre önce dört öykülük bir diziyle düzyazı türünde yapıt vermeye başlamıştı; Lyuvers'in Çocukluğu (1925) birçokla­rı tarafından Pasternak'ın düzyazı alanındaki başyapıtı kabul edildi. Bu yapıtı Ohrannaya Gramota (Gezi İzin Belgesi, 1931) adlı, düzyazı biçiminde kaleme alınmış bir özyaşamöyküsüyle yeni bir şiir derlemesi olan Vtoroye Rojdeniye (İkinci Doğuş, 1931) iz­ledi.

Toplumcu gerçekçiliğin benimsenmesi ve şiddetin yaygınlaşması (Yazarlar Birliği'nin 1934'teki ilk kongresinde Bukarin tarafından kendisine saygı sunulmasına karşın), Pasternak'ı tam bir suskunluğa itti. O da kendini çeviriye verdi: Shakespeare'in, Goethe' nin ve Verlaine'nin yapıtlarını başa­rılı bir biçimde rusçaya çevirdi.

  DOKTOR JİVAGO

İkinci Dünya savaşı onun için bir kur­tuluş oldu. Kendisine kuşku ve suçla­mayla bakıldığı yıllardan sonra kor­kusuzca yaşamaya başladı ve cephe­ye hareket etti. 1945'te yeni bir şiir yapıtı yayımladı: Zemnoy Prostor (Yeryüzü Enginliği). Ama ertesi yıl da­valar yeniden başladı. Pasternak son hayallerini de yitirerek Tolstoy'un ya­pıtları tarzında bir felsefe-edebiyat ürünü olan ama aynı zamanda Sovyet rejimini de yeren başyapıtı Doktor Jivago'yu hazırlamaya koyuldu. 1955'te bitirdiği bu büyük romanı basmaları için Sovyet yayınevlerine sundu ama kitabın ülkesinde yayımlanmasına izin alamadı. Romanda kişisel alanda ol­duğu kadar ideolojik alanda da kuş­ku ve hayal kırıklığı içinde bulunan Moskovalı bir hekimin yaşamı konu ediliyordu. Yapıtın İtalya'da yayımcı Feltrinelli tarafından basılması (1957) ve Pasternak'ın "bütün yapıtları için" Nobel Edebiyat Ödülü kazanması (1958), Rusya'da kendisine karşı bir kampanyanın açılmasına neden oldu. Bunun üzerine Pasternak ödülü reddetmek zorunda kaldı ve umutsuzluk içinde öldü.