Zengin ve soylu bir ailenin çocuğu olan İvan Sergeyeviç Turgenyev ba­basını üç yaşında kaybetti. Moskova ile Petersburg'da öğrenim gördü. 1838-1841 yılları arasında yaşadığı Almanya'da felsefeyle uğraştı; Bakunin'le arkadaşlık etti. Rusya'ya dönüp başkentteki edebiyat akımına katıldı; Bielinski'yle dostluk kurdu ve küçük bir şiirle (Paraşa, 1843) kendini tanıt­tı. 

BİR TARTIŞMACI

1847-1850 yılları arasında yazmış olduğu ve 1852'de derlenen Avcının Notları (Zapiski Ohotnika), büyük ün kazanmasına yol açtı. 1843'te opera sanatçısı Pauline Viardot (Malibran' ın kızkardeşi) ile karşılaştı ve yaşamı­nın sonuna kadar ona platonik bir aşkla bağlandı. Avrupa'da bir süre (1847-1850) kaldıktan sonra, Petersburg'daki edebiyat yaşamına etkin olarak katıldı. Şiirler, öyküler, eleşti­riler ve sabırsızlıkla beklenip tartış­malara yol açan romanlar yayımla­dı.

Yaşamının son yirmi yılını Avrupa'da ve özellikle Almanya ile Fransa'da Viardotlarla birlikte ge­çirdi. Rusya'ya yalnızca yazları geçir­mek için birkaç aylığına gitti. Düzya­zı Şiirler'ini çevresindekilerden biri­ne yazdırttıktan sonra hayal kırıklığı ve acı içinde Fransa'da öldü. Flaubert'in, Daudet'nin, Zola'nın arkada­şı olan Turgenyev, Avrupa'da gerçek­ten tanınmış bir Rus yazarıydı ve Rus edebiyatını Avrupa'ya tanıtmak için büyük çaba harcamıştı.

RUSYA'NIN BETİMLENMESİ

Turgenyev'in bir aşk öyküsüne bağlı toplumsal - ruhbilimsel bir inceleme niteliği taşıyan altı romanı, soylu ay­dınların yaşamını dile getirir. Rudin (1856), hem özgürlüğe kendini adamış heyecanlı bir kişi, hem de işe yarama­yan, bir girişimde bulunamayan "fazlalık" bir kimsedir. Bir Asilzade Yuvası (Dvoryanskoye Gnezdo, 1859) 1830-1840 yıllarının idealist soylula­rı olan Lavretski ailesinin öyküsü­dür.

Devrim Öncesi (Nakamune, 1860), Turgenyev'in güncelliğe ilişkin ilk ro­manıdır. Babalar ve Oğullar'da (Odsıy i Deti, 1862), nihilist kahraman Bazarov'un simgelediği yeni genç demok­ratlar kuşağı ele alınır. Yoğun bir tar­tışmaya yol açan bu roman, Turgen­yev'in edebiyat yaşamımn, siyasal bağlanmasının ve toplumsal etkisinin doruk noktasını oluşturur. Dıym'da (Duman, 1867) reforma karşı olanla­rı eleştirir. Sığıntı'da (Nov, 1877), 1870 yıllarının halkçı hareketini ele alır.