Felsefe

Fotoğraf

Commedia dell'arte PDF Yazdır e-Posta
Dünya Edebiyatları - İtalyan Edebiyatı

XVI. yy'da İtalya'da doğan tiyatro biçimi.Bir halk geleneğinin mirasçısı olan, kökü Eski Roma'daki gösterilere ve pantomimlere dayanan Commedia jell'arte (bedenle, oyuncuların tekniğiyle, oyun ve tuluatla gerçekleşti­rilen sahne çalışması), bütün ülkelerin tiyatrolarını büyük ölçüde etkilemiştir. Commedia a soggetto (belli bir taslağı olan güldürü), commedia lopolare (halk güldürüsü), commedia ali 'improviso (doğaçtan gerçekleştirilen güldürü) adlarıda verilen :commedia dell'arte, başlangıçta, yazılı bir tiyatronun temsilcisi olan commedia sostenuta 'ya (yazınsal gülldürü) karşıt bir tür olarak gelişmiştir.Commedia dell'arte, oyuncunun be­denini ve sesini kusursuzca kullanmasını, doğaçtan yaratılacak diya­loglar için buluş yeteneğinin her an uyanık olmasını gerektiriyordu; bu­nunla birlikte, kulise asılan oyun taslaklarına, karakteri, giysileri, maskeleri değişmeyecek biçimde be­lirlenmiş tiplere dayanmaktaydı. Rolleri üstlenen oyuncular, önceden saptanmış repliklere, ustalıklara dayanarak konuları, olay örgüleri­ni, giriş ve çıkışları yorumluyorlar, geliştiriyorlar, yeniden yaratıyor­lardı. 

Her topluluk ortalama on ile yirmi oyuncudan oluşur, bunların canlan­dırdıkları temel tipler (Arlecchino; Pedrolino ya da Piero; Scaramuccia; Brighella; Venedikli Pantalone; Beltrame; Mezzettino; Capitano; Pulcinella; Colombina; vb.) değiş­mezdi. Bir oyunda genellikle iki âşık, iki uşak, iki kadın, Capitano (Su­bay), Dottore (Hekim); Pantalone (ya da aldatılan yaşlı) ve bir hizmetçi rol alırdı. Commedia dell'arte sanatçıları, Boccaccio'nun öykülerinden, İtal­yan tiyatrosundan esinlenerek ya­sak aşk, cezalandırılan öç alma, kişilik şaşırtmacaları, bilgisiz he­kim, âşık ihtiyar, kurnaz uşak, kılık değiştirme, vb. konuları büyük bir doğaçlama yeteneğiyle ve bitip tükenmez bir ustalıkla canlandırır­ken, oyun akışını yönlendirmede cambazlık, pantomimler, şaklaban­lık ve sataşma gibi tekniklere baş­vurmuşlardır. 

Commedia dell'arte olayı iki yüzyıl boyunca İtalya'da olduğu kadar dış ülkelerde de (İngiltere, Avustralya, İspanya, Rusya) önemli yer tutmuş, bütün tiyatro türlerini içermiş, hattâ bazılarının doğmasına (fars. melodram, İtalyan güldürüsü, opera.güldürülü opera) yol açmış, daha sonra da Moliere'i, Marivaux'yu ve Chaplin'i etkilemiştir. Yakın tarihte Milano'da Piccolo Teatro topluluğu, commedia dell'ar-te'yi kısa bir süre için yeniden canlandırmayı denemiş, son yıllar­da da, tiyatro sanatı eğitiminde, commedia dell'arte'den esinlenerek oyuncunun sanatını yeniden ön plana çekmeyi deneyen bir akım belirmiştir. 

 
 
 
Tüm Hakları Saklıdır.
İletişim: uneweb@hotmail.com
 
 
     
 
   
Design by go-vista.de and augs-burg.de

 
site ekle