|
Danimarkalı ozan ve yazar (Odense, 1805-Kopenhag, 1875). 1816 yılında babasını yitiren Hans Christian Andersen , 1819'da tiyatro alanında şansını denemek amacıyla Kopenhag'a gitti; ama umduğunu bulamadı. îlk şiirleri de tam bir ilgisizlikle karşılandı. 1822 yılında bir tiyatro yöneticisinin yardımıyla burs kazanan Andersen, 1830-1833 yılları arasında çeşitli türlerde (yolculuk anıları; vodviller; şiirler) kitaplar yayınladı. 1833 ve 1834 yıllarında Fransa ve İtalya'ya yolculuklar yaptı (çocuklar için Masallar adlı yapıtını İtalya'da yazmaya başladı).Ömrünün geri kalan bölümünü çeşitli ülkelere yolculuklarla geçirdi. 1866'da yaşamöyküsü yayımlandı. SANATI Metinlerindeki alaycı ve fantastik öğelerle romantik yazarlar arasında yer alan Andersen, halkının folklorundaki olağanüstü nitelikleri kullanmayı ve lirik öğeler taşıyan kişisel dünyasına katmayı başarmış bir yazardır. Masallarında, bütün ülkelerin ve gelmiş geçmiş bütün dönemlerin destanlarını, halk masallarını besleyen mitoloji öğelerine raslanır: Arayış (Karlar Kraliçesi); değişim (Küçük Siren, Çirkin Ördek; doğanın panteist canlanması (Köknar);. Andersen'in dünyası, simge bolluğuna elverişli düşsel bir hava yaratmasıyla, çarpık durumları ve ayrıntıları dile getirmesiyle dikkati çeker: Kibritçi Kız'ın kötü alın yazısı: Çekoslovakyalı sinemacı Trnka'nın çok güzel bir kukla filmi haline getirdiği Bülbül ve Çin İmparatoru adlı masalda bütün özellikleriyle ortaya çıkan ölüm. Ama Andersen'in Kuzeyli yapısından kaynaklanan bu şiirsel ve romantik kaygı, sürekli bir öğretme kaygısını engellemez; yazar aynı zamanda da, insanların davranışlarını yargılayan bir ahlakçıdır (bu özellik,- yapıtlarının, yalnızca hoşa gitme ilkesinin göz önünde tutulduğu halk anlatılarından ayrılmasını sağlar). Eserleri: Masal: Masallar (1835-1872). Roman: O.T. (1837); Kun en Spillemand (Basit Bir Çalgıcı, 1837); Billedboguden Billeder (Resimsiz Resim Kitabı, 1840); At Vaere Eller ikke Vaere (Olmak ya da Olmamak, 1857); Lykke Peer (Mutlu Peer, 1870). Gezi anlatısı: I Spanien (İspanya, 1853); Portekiz Ziyareti (1866); vb.
|