Felsefe

Fotoğraf

George Byron PDF Yazdır e-Posta
Dünya Edebiyatları - İngiliz Edebiyatı

Eski ve soylu bir aileden olan George Gordon Byron, 1798'de henüz on ya­şındayken, miras yoluyla büyük bir servete ve lord unvanına kavuştu. Harrovv Koleji'nde ve Cambridge Üniversitesinde öğrenim gördüğü yıllarda, ayağındaki hafif aksamaya karşın spora büyük düşkünlük gös­termesiyle dikkati çekti (bu arada geçimsizliğiyle tanındı). Newstead Abbey malikanesinde ilk şiirleri olan Hours of İdleness'i (Avarelik Saatleri, 1807) yazdı; bu yapıtın eleştirilere uğraması üstüne, English Bards and Scotch Revievvers (İn­giliz Ozanları ve İskoçyalı Eleştir­menler, 1809) adlı manzum yergiyi yayımlayarak üne kavuştu. Aynı yıl Lordlar Kamarası'na girdi, daha sonra da bazı arkadaşlarıyla birlikte Doğu'ya gitmeye karar verdi. Portekiz, İspanya, Arnavut­luk, Yunanistan'ı dolaşarak iki ay kadar İstanbul'da kaldıktan (1810) sonra, İngiltere'ye dönünce, Childe Harold's Pilgrimage (Childe Harold Hac Yolunda, 1812),adlı yapıtının ilk bölümünü, The Giaour (Gâvur, 1813), The Corsair (Korsan, 1814) adlı yapıtlarını yayınladı. 

SERÜVEN DOLU BİR YAŞAM

1815 yılında evlenen, ama ertesi yıl kızı Ada'nın doğumundan sonra karısı tarafından terk edilen Byron, bu olayın nedeni konusunda çeşitli söylentiler çıkınca (öz kız kardeşine aşık olduğu söyleniyordu) İngiltere' den ayrılmaya karar verdi. İsviçre' ye giderek The Prisoner of Chillon (Chillon Tutsağı, 1816) ile Goethe' nin Faust'undan esinlenerek Manfred'i (1817) yazdı. Ardından sırasıy­la Venedik, Roma, Ravenna ve Shelley'le birlikte Pisa'da yaşadı. Ama düzensiz bir yaşam sürmesine karşın edebiyat alanındaki çalışma­larını aksatmadı ve XVIII. yy'daki özgür düşüncenin betimlemesini yaptığı mizah özellikleri taşıyan lirik destanı Don Juan'ın (1818-1824) on yedi bölümünü İtalya'da yazdı. Pisa' da Carb onar oların başkanı olduktan sonra, Türklerle savaşan Yunanlılara yardım etmek amacıyla İtalya' dan ayrılıp (1823), Messolongion'a gitti ve bulaşıcı bir hastalığa yaka­lanarak öldü. Anıları, yakın dostu ve yaşamı üstüne bir çalışma yayım­lamış (1830) olan Thomas Moore (1779-1852) tarafından yok edildi. 

ÖZYAŞAMÖYKÜSEL BİR YAPIT

Byron'un günümüzde en çok tanınan yapıtı Childe Harold's Pilgrimage' dır. Kendinin de belirtmiş olduğu gibi, bir kahramanın serüvenlerini anlatan bir roman ya da lirik bir şiir değil, bir gezginin betimlemeler, anılar, kişisel açıklamalarla dolu notları olan bu yapıt, dört bölümden oluşur. Birinci Bölüm'de, eğlence yaşamından bıkan Childe Harold adlı genç bir İngilizin Doğu'ya gidi­şi anlatılır; yolculuk Portekiz ve İs­panya'dan geçer (izlenen yol, kah­ramanın portresi ve ülkesini terk etmeye iten nedenler, yapıtın özyaşamöyküsel niteliğini ortaya koyan özelliklerdir). İkinci Bölüm'de, Byron'un yaptığı yolculuğunun de­vamı anlatılır; kahraman, Akdeniz' de dolaşıp, Kalypso, Penelope ve Sappho'nun adalarına uğradıktan sonra, Yunanistan'a varır. Üçüncü Bölüm'de Childe Harold' in, kendini bir türlü anlayamayan topluma karşı savaşım vermekten bıkmış ola­rak İngiltere'den ikinci kez ayrıldığı görülür; sürgüne ve ölüme doğru uzanan bu yolculukta, önce Waterloo'ya giderek, insanla ilgili şeylerin boşluğu üstüne düşünür, daha son­ra Ren'den aşağı inerek çevredeki şatoları dile getirir; Leman gölü kıyılarında, doğanın yüceliği ve güzelliği karşısında acılarını unu­tur. Dördüncü Bölüm'de, İtalya anlatılır; çekiciliğiyle ve geçmişiyle kahramanı büyüleyen Venedik'in ardından Ferrara ve Tarso, Floran­sa, Roma ve Roma'da yaşamış ünlü kişiler, eski ve yeni anıtlar dile geti­rilir. Artık Childe Harold'ın yolculu­ğu bitmiştir ve hiçliğe yuvarlanacaktır. Byron'm kişiliğinin temel özelliği, atalarından ve yeteneğinden gurur duyan bir aristokratın kibridir. Gü­zelliğiyle, çevresindeki kadınları etkilemiş, ama ayağının aksamasın­dan da son derece rahatsız olmuş­tur: Kişiliğindeki melankoli, kötüm­serlik, derin bencillik ve çevresini hor görme duygusu da buradan kaynaklanır. Childe Harold ve Don Juan adlı yapıtlarında, kendi dene­yimlerini aktarırken, sık sık alaycı bir niteliğe bürünen mağrur bir kendini beğenmişlik ortaya koyan yazar, bu özelliğiyle Musset ve Balzac gibi birçok yazarı etkilemiştir. 

ROMANTİZMİ YENİLEYEN BİR OZAN

Pope'un ve klasik yazarların hayra­nı olan Byron, romantizmin aşırı­lıklarını kınamış ve uyuma düşkün olması nedeniyle, üslubundaki öz­gürlüğe karşın, Shelley'in ve Keats' in coşkunluğuna ulaşamamamıştır; ama, onların yaptığı gibi, özgürlük, bağımsızlık, başkaldırı düşünceleri­ni işleyerek, romantizmi yenilemiş­tir.İmgegücü son derece çalkantılı olan Byron, en parlak lirizmden en derin kuşkuculuğa, en ince sevecenlikten en acımasız yergiye geçen bir yazar­dır. Üslubu, düşüncesinin en bek­lenmedik dalgalanmalarını başarıy­la aktarır. Betimlemelerindeki zen­ginlikle, lirik anlatımındaki uyumla, dili ve şiiri yenilediği görülür. Dönemindeki, özellikle de ülkesin­deki birçok yazar tarafından eleşti­rilmiş olmasına karşın, Byron, Av­rupa'da sonraki kuşakları büyük öl­çüde etkilemiş bir ozandır.  

Eserleri:

Lirik ve yergili şiirleri: Chiide Harold's Pilgrimage (Childe Harold Hac Yolunda, 1812-1816-1818); The Giaour (Gâvur, 1813); The Bride of Abydos (Abydos'lu Gelin, 1813); The Corsair (Korsan, 1814); The Priso­ner of Chillon (Chillon Tutsağı, 1816); Mazeppa (1819); Don juan (1818-1824; bitmemiştir); vb. Oyunları: Manfred (1817); Mari­no Faliero (1820); vb.

 
 
 
Tüm Hakları Saklıdır.
İletişim: uneweb@hotmail.com
 
 
     
 
   
Design by go-vista.de and augs-burg.de

 
site ekle