|
Dünya Edebiyatları -
İngiliz Edebiyatı
|
|
Bir papazın oğlu olan Lewis Carroll (asıl adı Charles Lutvvidge Dodgson' dur), din adamı ve öğretmen olmak için öğrenim gördü. Başarılı bir matematik öğretmeni oldu ve 1861' de diyakozluğa (kilisede papazlıktan hemen önceki aşama) yükseldi. Bu arada taşlama ve alaycı yergi özellikleri taşıyan şiirlerini düzenli olarak yayımlamaya koyuldu. 1865' te, altı yıl önce tanıdığı küçük Alice Liddell'den esinlenerek yazdığı Alice Harikalar Ülkesinde (Alice's Ad-ventures in Wonderland) adlı kitabıyla önce İngiltere'de, daha sonra da Avrupa'da büyük ün kazandı. Bu romanın devamı olan Through the Looking-Glass (Aynanın İçinden, 1871) da aynı derecede beğenildi. 1874 yılında asıl adıyla birçok matematik kitabı yayımlayan yazar, daha sonra, şaşırtıcı sözsel çağrışımlarla dolu olan şiiri The Hunting of the Snark'ı (Snark Avı), öbür " fantezileri" ni ve Jabberwocky'yi (1881) yayımladı (Lewis Carroll adıyla). 1881'de öğretmenliği bırakarak biçimsel mantıkla uğraşmaya koyuldu; 1868'den başlayarak zaman zaman üstünde çalıştığı romanı Sylvie and Bruno'nun (Sylvie ve Bruno) son bölümü, edebiyatı bütünüyle bıraktığı 1894'te yayımlandı. 8 Kasım 1897'de, Lewis Carroll adına gönderilen bütün mektupları, "bu adda bir kimse yok" diyerek geri çevirmeye karar veren yazar, bir soğuk algınlığına yakalanarak iki ay içinde öldü. Çocuklar için yazılmış öyküleri, ölümünden sonra şaşırtıcı, hattâ bozguncu yapıtlar sayılmış olan Carroll' in özgün bir kişiliği vardır. Yaşamında olduğu gibi, yapıtlarında da en ince alayı, en koyu ciddiyet izler. Tutarlı ve sağlam mantığın kullanış biçimi, düşüncesindeki anlam kaypaklığına tanıklık eder. Mantığı onu aynı zamanda, "önemini, inancın kabullenilmesi ile aklın uygulanması arasındaki derin çelişkinin çok gerekli çözümünü oluşturmasından" alan"anlam-yoksunluğu"na götürür. Gerçekten, Carroll'ın metinlerinde saçmalık diye bir şey olmadığı söylenebilir. Düşlere yakın olan dünyası, tıpkı düşler gibi raslantısallıktan uzaktır ve yazarın özgül alaycılığından ayrılmayan bir mantığın gereğince, olayı en beklenmedik ve ters sonuçlarına ulaştıran yasalara boyun eğer. Fantastik dünyanın bu yeni biçimi, aklın buyruklarından sıyrılmaya kalkışmaz; tam tersine.onlara delicesine saygılıdır.
|
