|
A.B.D. asıllı İngiliz ozanı, oyun yazarı ve denemecisi (Saint-Louis, Missouri, 1888-Londra, 1965). Çocukluk yıllarını Missouri, Massachusetts ve New England'da, sıkıcı bir taşra ortamı ve koyu sofu bir çevre içinde geçiren Thomas Stearns Eliot, Harvard, Oxf ord ve Sorbonne'da öğrenim gördü; Paris' te bulunduğu yıllarda Fransız simgecilerinin çalışmalarını yakından inceleme olanağı bulduktan sonra, Londra'ya yerleşti; 1917'de yayımladığı ilk yapıtı The Love Song of j. Alfred Prufrock'da (J. Alfred Prufrock'un Aşk Şarkısı) XIX. yy. şiir geleneğinden ayrı bir anlayış ortaya koydu. Londra'da Ezra Pound aracılığıyla XIV. yy. İtalyan ozanlarını, Provence'lı saz şairlerini ve Dante'nin yapıtlarını tanıyıp inceledi; bu çalışmalar sonunda, Ara Vos Preo (1920) adlı yapıtını yayımladı. 1922'de Lady Rothermere'ın yardımıyla The Criterion dergisini kurup, yöneten, 1923'te başyapıtı olan Çorak Ülke'yi (The Waste Land) yayımlayan Eliot, 1927'de İngiliz uyruğuna geçerek anglikanlığı benimsedi ve dinle ilgili düşüncelerini Oruç Çarşambası (Ash-Wednesday, 1930) ve Four Qüartets (Dört Dörtlü, 1935-1944) adlı kitaplarında geliştirdi. İşlediği başlıca temalarla (süre ile süre içinde yer almayan arasındaki-ilişkiler, tarihin anlamı, tenleşme, vb.) şiirin içinde değişik düzeylerde bir motifler dizisi oluşturdu. O tarihten sonra "soyut terimlerle belirtilebilecek hiçbir bağıntı taşımayan" birçok konu arasında uyum sağlamaya yönelen Eliot, söz konusu düzenlemeyle "başka bir konu değil de, şiiri yaratmak"ı amaç aldı (böylece, dildeki o eski katışıksızlığı bulacağına inanıyordu) ve bu düşüncesini oyunlarında da sergiledi: The Family Reunion (Aile Toplantısı, 1939); Kokteyl Parti (The Coctaü Party, 1950), özellikle de Elizabeth dönemi düşüncesinin egemen olduğu Murder in the Cathedral (Katedralde Cinayet, 1935) adlı dramı. Eliot'un başlıcalarını Selected essays (Seçme Denemeler, 1932) adı altında topladığı denemeleri, bütün Anglosakson dünyasının eleştiri anlayışı üstünde etkili olmuş, yazar bu çalışmalarında Dante, Blake, Baudelaire gibi yazarların başlıca yapıtlarını inceden inceye ve ilgi çekici bir biçimde incelemiştir.
|