|
Dünya Edebiyatları -
Fransız Edebiyatı
|
|
İstanbul'da görevli Fransız diplomatı Louis de Chenier'nin oğlu olan' Andre Chenier, 1767'de annesiyle Fransa'ya giderek Navarre Koleji' ne girdi. Ergenlik döneminde tanıştığı ressam David'e dostlukla bağlandı. Strasbourg'da Angoumois alayında subay olarak görev aldıysa da, 1782'de istifa edip Paris'e giderek edebiyatla uğraşmaya başladı. İsviçre (1783-1784) ve İtalya'da (1786-1787) kaldıktan sonra Londra' da elçilik kâtipliği yaptı (1787-1790). Önceleri Fransız devrimine tutkuyla bağlanan Andre Chenier, Bastille' in alınmasını övgüyle dile getirdi. Ama, çok geçmeden, devrimin aşırılıklarına karşı çıkarak (bunda soylu sınıfa bağlılığının da payı vardır), 1791-1792 yılları arasında Brissot' ya, Collot d'Herbois'ya, Jakobenlere, özellikle de Marat'ya çatan şiddetli yergi yazıları yayımladı. 7 Mart 1794'te tutuklanıp, Saint-Lazare tutukevine kapatıldı; 25 Temmuz 1794'te giyotinde başı kesildi. Tutukevinde geçirdiği süre içinde İambes 'ı (Manzum Yergiler) yazan Chenier, sağlığında yalnızca iki şiir yayımlamıştır: Le jeu de Paume; L'Hymne auxSuisses de Châteauvieux. Genç yaşta ölmesi nedeniyle, lirik özelliği ağır basan bölük pörçük kalmış yapıtına kesin biçimini verememiş olan Chenier, bir XVIII.yy. insanı olarak, maddeci ve tanrıtanımaz bir ozandır; ama aynı zamanda Eskiçağ yazarlarına da büyük bi hayranlık duymuştur ("od''çoban şiiri" ve "ağıt" türlerini deneme de bunu gösterir). Bununla birlikte ozan, İambes ? Ode â Charlotte Corday (Charlot Cordey'a Od) gibi daha az değerli yapıtlarında, Eskiçağ yazarlarındı aldığı klasik denge ve uyuma şiddetle karşı çıkmıştır. Sözlerindeki ateşlilik, ölçüsüzlük, dizelerdeki ritmin kesikliği, özenle seçilmiş eğretilemelere başvurması, XIX. yy'daki romantik ozanların şiirini haber veren özelliklerdir. Chenier'nin yapıtlarına, Chateaubriand, Balzac, Michelet gibi yazarlar ile Parnasse akımının temsilcileri de ilgi duymuşlar, Leconte de Lisle ile Heredia da, belli ölçüde simgeci bir şiirin de öncüsü sayılan Chenier'yi taklit etmişlerdir. Şiir: Eglogues, Bucoliques, İdylles (Çoban Şiirleri); Elegies (Ağıtlar); Epîtr'es (Mektuplar); Hymnes (İlahiler); Odes (Odlar); İambes (Manzum Yergiler).Tamamlanmamış Şiirler: Hermes; L'İnvention (Buluş); L'Amerique (Amerika).Düzyazı: Siyasal Yazılar; Malherbe Üstüne Bir Yorum; Edebiyatın ve Sanatların Gelişme ve Gerilemesinin Nedenleri ile Sonuçları Üstüne Denemeler.
|
