|
Lyon Lisesi'ni bitirdikten sonra, ailesinin yoksulluğu nedeniyle öğretmen yardımcısı olarak Ales Koleji'nde çalışmaya başlayan (1855-1857) Alphonse Daudet, daha sonra Paris'e, edebiyatçı olmasında kendisine yardım edecek olan ağabeyi tarihçi Ernest Daudet'nin yanına gitti. 1858 yılında yayımlanan ilk şiir derlemesi Les Amoureuses'den (Âşık Kadınlar) sonra Le Figoro'da çeşitli makaleler yayımlayan, daha sonra Morny dükünün sekreteri olan (1860-1865) Daudet, Değirmenimden Mektuplar (Les Lettres de mon moulin,1866) adlı öykü kitabıyla üne kavuşunca, parasal açıdan büyük bir sorunu kalmadı. Edebiyat çevrelerinde Goncourt kardeşler, Zola ve Flaubert'le ilişki kurdu. Ales Koleji'nde öğretmen yardımcısı olarak çalıştığı günlerin deneylerini de içeren ve özyaşamöyküsü niteliğinde bir roman olan Küçük Şeyler (Le Petit Chose, 1868) yeteneğini bir kez daha kanıtladı. Taraskon'lu Tartarın (Tartarin de Tarascon, 1872), Tartarın sur les Alpes (Tartarin Alp Dağlarında, 1885), Port-Tarascon (Tarascon Limanı, 1890) adlı romanlardan oluşan üçlemede doğduğu yöreyi, acılar içinde geçen çocukluğunu ve Cezayir'e yaptığı geziyi anlattı. 1872 yılında L'Arlesienne (Arles'li Kız) adlı öyküyü yazdıktan (bu yapıt Georges Bizet'nin yazdığı sahne müziğiyle büyük ün kazandı) sonra, savaş izlenimlerini dile getiren Pazartesi Öyküleri' ni (Les Contes du lundi, 1873) yayımladı. Gerçekçi romana yönelerek çağının törelerini dile getirdi: Fromont jeune et Risler aîne'de (Küçük Fromont'la Risler Ağabey, 1874) ve jack'da (1876) sanayi ve ticaret çevresi; Le Nabab'da (1877) ve Les Rois en exil'de (Sürgündeki Krallar, 1879) iş çevreleri; Numa Roumestan'da siyaset çevreleri; L'Evange-liste'te (İncil Yazarı, 1883) din çevresi; Sapho'da (1884) bohem yaşamı; L'İmmortel'de (Ölümsüz, 1888) edebiyat çevreleri. Alphonse Daudet, önceleri ince bir mizah anlayışı, heyecan ve duyarlıkla işlediği şiirsel bir edebiyat anlayışına, daha sonra, yukarda belirtilen roman üçlemesiyle gerçekçi bir anlatıma yönelmiştir. Gerçekten, özellikle Fromont jeune et Risler aîne adlı yapıtından başlayarak yayımladığı kitaplarına dayanılarak, gözlemleri ve yaptığı töre betimlemeleri açısından, doğalcı bir yazar sayılabilir.
|