Bröton asıllı olan Joseph Ernest Renan, din konusuna ağırlık veren bir ai­lede yetişti ve papaz olmaya yöneldi. Paris'teki Saint-Sulpice Semineri'ne girerek, burada felsefe, dinbilim, ib­rani dili üstüne çalışmalar yaptı. İnancında kuşkular belirince Saint-Sulpice'den ayrıldı. Kızkardeşi Henriette'in desteğiyle, çalışmalarını sür­düren Renan felsefe "agregasyon"u sınavını birincilikle kazandı (1848). Akılcı din inancının bilimsel ilerlemedeki etkisini konu alan ilk yapıtı A venir de la Science 'ı (Bilimin Geleceği) 1848'de yazmış olmasına karşın bu ki­tap ancak 1890'da yayımlanabildi. 1856'da Enstitü'ye girdi ve aynı yıl ressam Henry Scheffer'in kızı Cornelie Scheffer'le evlendi. Daha sonra,değişik görevler üstlenerek gittiği Lüb­nan'da arkeoloji kazıları yaptı ve kut­sal yerleri ziyaret etti. Fransa'ya dönüşünde, College de France'da ibranice kürsüsünün başı­na profesör olarak atandı; ilk dersin­de İsa'dan "eşsiz bir adam olarak söz etmesi olaylara yol açtı,dersleri ertelendi, sonra da kaldırıl­dı.

1863'te görece olarak muhafaza­kâr bir tavır aldığı ve yeniden akılcı bir düşünce biçimi oluşturma deneme­si olan Vie de jesus (İsa'nın Yaşamı) adlı yapıtı yayımlandı. Söz konusu ya­pıt, Renan'ın temel yapıtı olan sekiz ciltlik Histoire des origines du christianisme 'in (Hıristiyanlığın Kökenleri­nin Tarihi, 1863-1881) ilk cildidir. Re­nan, söz konusu yapıtı ilerki yıllarda Histoire du peuple d'İsrael (İsrail Hal­kının Tarihi, 1887-1893) ile bütünlemiştir. 1870 savaşından ve bu savaş­ta Fransa'nın yenik düşmesinden derinden etkilenen Renan,ülkesine to­parlanma olanaklarını önermek ama­cıyla La reforme intellectuelle etmorale'ı (Düşünsel ve Ahlaki Reform, 1871) yazdı. Bir felsefeci olarak düşüncelerini Dialogues philosophiques (Felsefi Diya­loglar, 1876) ve Drames philosophiques (Felsefi Dramlar) adlı yapıtların­da belirtti. Ayrıca 1863'teSouvenirs d'enfance et de jeunessei (Çocukluk ve Gençlik Anıları) yayımladı. III. Cumhuriyet döneminde yeniden ibranice kürsüsündeki görevine dönen ve College de France'm yöneticisi olan Re­nan, Fransız Akademisi üyeliğine se­çildi (1878).