|
Fransız D Denizcilik Okulu sınavlarına hazırlanan ve bir süre Güzel Sanatlar Okulu'na devam eden Antoine de Saint-Exupery 1920-1923 yılları arasında askerlik görevini yaparken havacılığa büyük ilgi duydu. 1926'da Latecoere şirketine hat pilotu olarak girdi ve Toulouse-Casablanca-Dakar, Natal-Rio-Buenos Aires-Santiago hatlarında uçtu. Latecoere şirketi tarafından yeni hatlar bulmakla görevlendirilen Saint-Exupery, Güney Amerika'ya gönderildi (1929-1931). 1931'de, Arjantin'de tanışmış olduğu Consuelo Suncin'le Fransa'da evlendi; aynı yıl Gece Uçuşu (Vol de nuit) adlı yapıtını yayımladı ve bu kitapla Femina Ödülü'nü kazandı. Artık edebiyat çevrelerinde iyice tanınmıştı; bu arada deneme pilotu oldu. Çalıştığı Aeropostale şirketinin iflas etmesi üstüne, yeni kurulmuş olan Air France şirketine girdi. Aynı zamanda Paris'in önemli bir akşam gazetesi için 1935'te Moskova'da, 1937'de İspanya iç savaşı sırasında Madrid cephesindeki olaylarla ilgili röportajlar yaptı. Yeniden pilotluğa dönerek 1938'de New York-Ateş Adaları hattında başarısızlıkla sonuçlanan bir uçuş denemesi yaptı. 1939'da uçuş anılarını anlattığı İnsanların Dünyası (Terre des hommes) adlı yapıtını yayımladı. 1940 savaşında askere alındı ve keşif pilotu olarak görev yaptı. Ülkesinin yenilgiye uğramasından sonra Cezayir'de ordudan terhis edildi ve Kasım 1940'ta A.B.D'ne gitti. 1943'te bu kez Özgür Fransa'nın hava kuvvetleri ordusunda savaşa katıldı. Bu süre içinde Savaş Pilotu (Pilote de guerre, 1942), Lettre a un otage (Bir Rehineye Mektup, 1943) ve Küçük Prens (Le Petit Prince, 1943) adlı kitaplarını yazdı (bu kitaplar, önce A.B.D'nde yayımlandı). 1944'te görevli olarak katıldığı bir uçuş sırasında Akdeniz üstünde kayboldu (31 Temmuz). Ölümünden sonra 1948'de, tamamlanmamış olan yapıtı Kale (Citadelle) yayımlandı. Saint-Exupery edebiyatın yanı sıra matematikle de ilgilendi ve aerodinamikle ilgili çalışmalar yaptı. Havacılık ve tepkimeli itişle ilgili birçok berat da aldı. YAPITLARININ ÖZELLİKLERİ Saint-Exupery, röportaj tekniğinden kaynaklanan anlatılarında, mesleğinde örnek oluşturabilecek nitelikteki deneyimlerini ortaya koydu. Güney Postası'nda (Courrier Sud, 1929) lirik bir yorumla Toulouse-Dakar hattı arasındaki uçuş yolculuğunu anlattı; Gece Uçuşu'nda üç postanın Buenos Aires'te bekleyişini ve bunlardan birinin Amerika'da geceleyin kaygı verici yol alışını dile getirdi. Pilotların yaşamını işleyen Saint-Exupery'nin yapıtları, bir eylem ahlakının geliştirilmesine dayanır; insanın, yaptığı işin önemini bu eylem ahlakıyla kavrayabileceğini ileri sürer. Klasik güzellikteki bir düzyazıyla kaleme alınmış olan ve değişik anlatı, değişik tanıklıklardan oluşan İnsanların Dünyası, insanın içinde bulunduğu yaşama koşullarına ve modern dünyaya verilen anlamı ortaya koyar. Kutsal Kitap'tan esinler taşıyan Kale, büyüklük ve sonsuzluğa boyun eğme konularını işler. Anlam evreni değişik yorumlara açık olan Küçük Prens ise temelde, dostluk ve sevgi özlemini dile getirir. Saint-Exupery'nin öbür yapıtları arasında Lettres dejeunesse (Gençlik Mektupları, 1952), Carnets (Notlar, 1953) ve Lettres a sa mere (Annesine Mektup, 1954) sayılabilir.
|