Charles Baudelaire 1821'de Paris'te doğdu. Babası annesinden otuz beş, yaş daha büyüktü. îki kez evlendiler her ikisi de. Babası sevimli bir yaşlıydı. XVIII. yüzyılın düşünüsünü çok iyi biliyordu. Ölünce (1827), altı yaşındaki Charles annesi Caroline'e bağlandı. Bu bağlılıkta, belki Freud 'ün Oidipus Kompleksi diye adlandırdığı bilinçaltı cinsel eğilim vardı. Annesiyle birlikte otur­dukları Neuilly'deiki evlerini unutmadı. O günleri anarak, ilerde annesine (1861) şöyle yakınacaktı : «Senin için kuşkusuz kötü olan zamanı iyi günler diye andığım için bağışlamanı dilerim. Ama her zaman sende yaşıyordum. Yalnız benimdln. En çok set-vilen varlık, hem arkadaştın benim için.» Annesi yaşça dengi bi­riyle, babasının ölümünden yirmi ay sonra, yakışıklı subay binbaşı Aupick'le evlenince, Baudelaire düş kırıklığına, derin bir yıkıma uğrayarak: «Benim gibi oğlu olan bir ana evlenmez» demekten kendini alamadı. Komutan Aupick gerçekte soğuk davranışlı, dar düşünceli biriydi. Ozanın, kendisinin de açıkça söy­lediği gibi, daha çocukken içinde birbirine aykırı iki duygu vardı; Yaşamdan, tiksinti ve yaşama aşırı sevgi

Charles 1830'da Louis-leGrand Koleji'ni bitirdi. Üvey babası onun için diplomasiyi düşündüyse de, o ozan olmayı istiyordu. İçine düştüğü bdşıboş yaşamdan uzaklaştırmak amacıyla, Aupickle onu Bordeaux'dan Calcutta'ya giden bir gemiye bindirdi Yolculuğunda, gemicilerin yakaladığı deniz kuşu, albatrosla eğlenmeleri (bu acıklı olay) onu çok etkiledi : 

Çok zaman gemiciler durup eğlenmek için

Tutar albartrosları, deniz kuşlarını,

Tuzlu uçurumlardan kayan gemilerin

Ardındaki yorgun yol arkadaşlarını.

Şiirlerini 1845'ten sonra azar azar yayınladı. İvedici bir ozan değildi. Yalnız arkadaşları biliyordu onun şiir yazdığını! Anne­sinden İngilizce'yi öğrenen Baudelaire; Amerikalı ozan Edgar Allan Poe bulur bulmaz coşkulanır ve öykülerini Fransızca'ya çevirir. 1848'de başkaldıranlara katılır. Çağının önemli dergilerin­den Revue des Deux Mondes (Haziran 1855) on sekiz şiirini yayınlar. Saldırılara uğrar bu şiirler, XIX. yüzyıl başında İngiltere’de gelişen moda düşkünlüğü dandizm, kişisel özgürlüğü gerçek­leştirip kendine güven ve toplum yaralarma kafa tutma düşün­celerini içerir. Bu da Baudelaire'in başkaldıran özelliğini okşu­yordu.   

On dokuz yaşındayken tutulduğu frengi sayrılığı, uykusuz­luk başağrıları, iç dünyasındaki sürekli çatışmalar pek doğal ola­rak Baudelaire'de tedirginlik ve yalnızlık duyguları uyandıracak­tı.Bir çeşit bohem yaşamı sürmesine kar­şın düzenli bir yaşamı vardı. Bir soruya : «Herkeste tiksinti ve korku uyandırdığım zaman, yalnızlığı fethetmiş olacağım! Her şey yalnızlık için!» yanıtını verir. Bir yüksek görevli bir gün ona: «Ne yazık ki seçtiğiniz konular o kadar..» Ozan, soğukça sorar: «O kadar ne?» Adam şaşırır «O kadar tüyler ürpertici! O kadar sevimsiz ki? Neden böyle?» Baudelaire soğukkanlılıkla: «Bayım, ahmakları şaşırtmak için!» der. 1881'de annesine yazdığı içli mek­tubu onun yalnızlığını açıkça ortaya koyar: «... Yalnızım, dost­larım yok, metresim yok, köpeksiz ve kedisiz kaldım. Derdimi kime açayım: Yalnız babamın resmi var, o da her zaman ses­siz.»                  

Les Fleurs du Mal-Kötülük Çiçekleri yayınlanınca olumsuz yankılar uyandırdı. Çok sevdiği eleştirici Sainte-Beuve (1804-1869) bile sustu. Şiirleri «yazınsal bir utanmazlık» sayılarak yargıevine verildi. Savcı, yapı­tı Madam Bovary yüzünden Flaubert'i suçlayan Pinard'dı. Töreye aykırı görülerek altı şiirin yapıttan çıkarılmasına karar verilerek, Baudelaire para cezasına çarptırıldı.Yazında Poe'nun, resim sanatında Delacroix'nın büyüklüğünü sezdiği gibi, müzikte de Wagner'in önemini ortaya çıkardı. Fran­sız Akademisi'ne adaylığını koymuşsa da, toplumun alışılmış ku­rallarına karşı geldiği düşüncesiyle bundan vazgeçti.       

Sağlığı gittikçe bozulmaya başladı. 1866'da sağ yanına inme indi. Dili tutulup öldü (Ağustos 1867). Ölüm törenine hiç bir resmi görevli katılmadı. Ders kitapları da söz etmedi Baudelaire'den! Daha doğrusu, çağının gerici korkakları bunu göze alamadılar. Uzun zaman tanınmadı ya da yanlış anlaşıldı. Ama onun savunu­cuları arasında Wilde, D'Aımunzio, Stefan George ve Rilke de vardı. George, Baudelaire'i Almanca'ya çevirdi. Karşılaştırmalı yazınla uğraşan uzmanlar bu çevirilerin çok başarılı olduğunu onaylamaktadır.        

Yaşamında küçük dergilerde bile şiirleri yayınlamayan ozan, ancak 1917'den sonra benimsenmeye başlandı. Günümüze değin Les Fleurs du Mal'in, aşağı yukarı yüze yakın baskısı yapıldı. Kenri Peyre'o göre, Baudelaire üzerine 337 yapıt ve yazı yayın­lanmıştır. Onun en güçlü yanı ozanlığı olmakla birlikte; eleştirme, deneme, öykü ve düz şiirler de yazdı. Resim sanatıyla yazın üzerine yazdıkları eleş­tirinin büyük örnekleri arasındadır. Yemliği anlamada gösterdiği sezgi gücü hiç bir zaman yadsınamaz. Çevirinin bir sanat olduğu­nu savunup kanıtlayanların başında Baudelaire gelir. Genel anlamıyla şehvet doymazlık, tutku, susama, eros kavramlarını içerir. Erkekle dişinin birbirlerine karşı duy­dukları istek. Bedensel doygunluğu ya da susuzluğu belirler

Le Lethe, Baudelaiıe'in suçlanmasına neden olan şiirlerden biri. Bu şiirde sonsuz, doyumsuz, dinmeyen bir sevi işlenir. Öyle bir sevi ki, ne güzel ölümler gibi tatlı bir uykuya dalmak onda, bütün bunalımlardan uzak, kaygılardan soyunuk.

Yatışan hıçkırıklarımı yutmaya böyle

Tutmaz hiç bir şey uçurumunu yatağının

Bütün güçlü unutanlar üstünde ağzının,

Lethe boşanır durmadan öpücüklerinde. 

Sesler, kokular, renkler, hurmalar Baudelaire'de sevgiliyi anım. satan bir rol oynar. Yanında bulunduğu zamanlar değil yalnız, uzak yolculuklara çıktığı zaman da Kara Venüs'ün kokusunu yol­daş edinir. Deniz dalgalarıyla yorgun düşen yelkenli kıyı kentleri, demirhindi ağaçlan, gemici türküleri. Tümü özdeş bir görünüme bürünür. Renklerin oynaşımında yeğin bir beğeniyle müzik dinlemiye, bir kediyi okşamıya, şehvetin egemen olduğu uzak ülkelerdeki kokulan içine sindirmeye ve kendini duygu ve coşkularına bıra­kır.

Yoldaş kokunla güzelim iklimlere doğru.

Bir liman görürüm yelkenler küreklerle dolu,

Az önce yorgun düşmüş deniz dalgalarından.

Güzellik, Baudelaire'de hem güzel olanı, hem de korkuyu sim­geler. Ama bu güzellik uçurumla özdeştir. Korkunç ve suçsuz ca­navar o İyilikle kötülük de onda. Bu bakımdan güzellik şarabı da andırır, Baudelaire, güzellikte her zaman bir tapınç buldu. Sevgili mi? Kurumlu göbeğinin üstündeki öldürüm, büyük «cinayet!» O kadife yüzlü peri, şeytan da olabilir melek de! O biricik kraliçe; kokularla. ışıklarla, uyumlarla bir olur. Güzelle güzellik kavranılan Baudelaire'in şiirlerinde sık sık geçer. Pythagoras'a göre güzel, uyumlu olandı. Platon'a göreyse güzel, «idea» ların özelliğidir. Uyumdan doğan kadın güzelliği­dir. Gerçekte, güzellik görme duygusuyla ilgili bir algı. Bize gö­re, Baudelaire'in güzellik simgesi yalnız doğayla değil, onun dü­şünü ve beğenisiyle de ilgili: Üzgün güzel, korkunç güzel, alımlı güzel, yosma güzel iç dünyasındaki yaşam korkusuyla ya­şam coşkusu az çok Villonu anımsatır.

Baudelaire'in yer yer, belki saldırıcı bir sanatı var. Çağının, onu yadırgaması biraz da bundan ileri geliyor olmalı. Bize göre Baudelaire, insanlık tinin iç patlamaları ve onların bir dengele­mesi. Şiirlerinin önemli, her çeşit yorumlamaya açık olması Ro­mantizmden sembolizme geçiş onunla gerçekleşti. Baudelaire,içinde kıvılcımı, ateşi olan sanatçılann başında gelir. Çağının şiir devrimini yaratan odur. Güzel, her zaman yabansı, her zaman yadırgı bir şey! Acının güzelliğini deyimlemek, acıyı tanımayı gerektirir.Baudelaire, sanatını bilinmeyen boyutlardan çekip çıkardı. Hugo onun için «yeni bir ürperiş» diyordu.

Şiirin görevi, gerçeğin eşlemini yapmak değil; onu yansıtmak, onun iç bütünlüğünü vermektir. Gözlemler, imgelem gücüyle çoğaltılmalıdır. Baudelaire'in estetiğinde temel olan gerçeğin, ozanın imge dünyasından geçmesi. Şiir sanatı kişiliği ortaya koy­malıdır. Baudelaire'le Poe'nun sanat anlayışı bir: Sanatta, her ikisi de sezgiyle mantığa önem verir. Sanatın görevi ahlak dersi vermek değildir.Bu görünen dünya imgelerle simgelerin kaynağını sunar. Ozan, evrensel örneksemelerin yorumcusu, çözümleyicisidir: Sim­gesel karşılaşmalar, ozansı işlevi, uyumlu müzik duygululuğuyla yeni bir şiir ortaya koyar. Freud, tinin derinliklerine yolculuk etmişti. Baudelaire de in­sandaki iç çatışmaları ve onun ürünü olan tedirginliği, tedirgin­lik duygusunu işledi. İç dünyamızı allak bullak eden gizli kalmış duygularımızı açıp yaymıya çalıştı. Okul, eğitim, anababa böylesi tedirginliklere gözü kapalı kalıyor, başka bir deyişle konuyu deş­meyi göze alamıyordu.Tedirginliğini, iç sıkıntılarını anlatmak için Baudelaire, Fransızıca «ennui» sözcüğünü bırakarak. İngilizce «spleen» sözcüğüne başvurur. Ozanın tedirginliğini, can sıkıntısını deyimlemede «spleen» sözcüğü belki daha uygun. Güneşli havaları pek sevmez. Sisli, bulanık Paris havalarını yeğ tutar. Kurt, dumanlı havayı sever, Baudelaire de seviyle şiirin kurdu olmadı mı? Ünlü Bau­delaire uzmanı Walter Benjamin onun: «sanat etkinliğinde yeri olan tedirgin bir yaşamın tutsağı» diye tanıtır.

Can sıkıntısı, belli bir nedene bağlanamayan ama birçok nedenleri içerik iç sıkıntısı, iç daralması, bir bunalım. Ünlü dü­şünürlerden Kierkegaard'la Heidegger sı­kıntıyı, insanın hiçlik ve yok olma karşısındaki tinsel durumları olarak niteler. Baudelaire'in can sıkıntısı, ölüm karşısında duy­muş olduğu bilinçaltı bir bunalım da olabilir, ölümden o denli korkmasa bile! Bir durumun (değişim de olsa şu ya da bu biçim­de yokluğa dönüşümü insanı, ister istemez bir can sıkıntısına, bunalıma sürükler.  

Baudelaire bir yandan tertemiz sevgilerin özlemiyle tutuşur­ken, öbür yandan uygunsuz kadınlarla başıboş bir yaşam sürer. Baudelaire'in çoğu zamanlarda bulunmayan özgün bir ağlatısı var. Bütün yaşamı mutsuzluğa açılır. Tinsel yalnızlıktan, para sıkıntısından fiziksel eksiklikten acı duyar.İçinin karmakarışık, allak bullak dünyasını uyumlu bir dile döker. Şiirde özü yakalar. Öyle ki, anlam dizelere sığmayıp taşar. Anlam dolu, yoğun dizeler yaratır. Gereksizliği, uzun betimleme­leri, öyküye kaçan uzun anlatışları Fransız şiirinden kovan Bau­delaire olmuştur. Tedirginliği, yoğun can sıkıntılarını şiire ilk getiren o olduğu gibi.