Bir köy demircisinin çocuğu olan Marcel Ayme yakınlarının peş peşe ölümü üstüne, yatılı öğrenci olarak Dole Koleji'rie verildi. 1919'da orta öğrenimini tamamlayıp, özel mate­matik dersleri izlemesini sağlayan bir burs kazandı. Mühendis olmak istemekle birlikte, aynı yıl, geçirdiği ağır bir hastalık nedeniyle öğrenimi­ne ara vermek zorunda kaldı. 1922-1923 yıllarında askerliğini yaptı; Pa­ris'e döndükten sonra çeşitli işlerde çalıştı; yeniden hastalanınca, çalış­mayı bıraktı ve nekahet döneminde yazmaya başladı. 

Edebiyat dünyasına aşağı yukarı raslantısal olarak giren bu kendi kendini yetiştirmiş yazar, 1926'da Brûlebois adlı ilk romanıyla Renaudot ödülünü kazandı. 1930 yılına kadar halkçı eğilimli dört roman yazdı; o tarihten sonra kendini bütü­nüyle edebiyata verdi. Etki ve üslup açısından değilse bile, mizah anjayışı açısından Celine'i andıran gerçekçi ve yergici Ayme, 1938 yılında, kurulu düzene karşı çıkan düşüncelerini açıkladığı Silhouette du scandale adlı bir deneme yayımladı. Boğucu yasakları ve rahatsız edici budalalıkların ege­men olduğu burjuva toplumunu Clerambard (1950) ve Başkalarının Kellesi (La Tetejdes autres, 1952) adlı oyunlarında şiddetle eleştirdi. Çocuklar için, gerçeküstü öğelerin yer aldığı Sarman'in Masalları (Contes du chat perche, 1939) ve bunların devamı olan Autres contes du chat perche (Sarman'ın Başka Masalları, 1950) ve Derniers contes du chat perche'yi (Sarman'ın Son Masalları, 1958) yayınladı.

Marcel Ayme, yapıtlarında kadınlar ve erkeklerden oluşan küçük bir insan topluluğunun sıradanlıklarını ve gülünçlüklerini betimlemiş, bu gülünç kişilere can veren güçlülük ve mutluluk düşlerinin boşluk ve an­lamsızlığını, ölüm ve yalnızlık yazgı­sından kaçabilmeleri için onları apansızın kurtulamayacakları ka­dar bağlı oldukları, insanlığa yukar­dan bakar hale getiren doğaüstü durumlarla ortaya koymuştur. Söz­gelimi Duvargeçen (Le Passemuraille, 1943) adlı yapıtında yoksul, küçük bir memurun kendisinde duvarları aşma gücü olduğunu fark etmesini anlatır. Ne var ki öbür in­sanlardan üstün olacak ve aşağılık durumunun öcünü alacak olan kahraman, sonunda, gene bir duva­rın tusağı olur. Bir başka anlatısı­nın kahramanı olan köylü Arşene' se, bahçeler ve sular tanrıçasıyla ilişki kurar; ama sonunda tanrıça­nın simgesel koruyucuları olan yı­lanların kurbanı olur [La Vouivre. 1943).   

Eserleri:

Roman: La Tableaux-Creves (Bitik­ler Sofrası, 1929); La Rue şans nom (Adsız Sokak, 1930); Yeşil Kısrak (La jument verte, 1933); Le Boeuf clandestin (Gizli Öküz, 1939); vb.  

Deneme: Sünouette du scandale (Re­zaletin Görünümü; 1938); Le Confort intellectuel (Kafa Rahatlığı, 1949).  

Öykü: Le Puits aux images (Görüntü­ler Kuyusu, 1932); Duvargeçen (Le Passemuraille, 1943); Le Vin de Paris (Paris Şarabı 1947) 

Oyun: Clerambard (1950); Başkala­rının Kellesi (La Tete des autres, 1952); Le Minotaure (1963); La Convention Belzebir (Belzebir Sözleşme­si, 1966); Consommation (Tüketim, 1967). 

Masal: Sarman'ın Masalları (Contes du chat perche, 1939); Autres Contes du chat perche (Sarman'ın Başka Masalları, 1950); Derniers contes du chat perche (Sarman'ın Son Masalları, 1958).