|
Dünya Edebiyatları -
İran Edebiyatı
|
|
Bahâristân, Anadolu'da asırlarca büyük ilgi gören edebî ve ahlakî eserlerden biridir. Eserin yazarı Nûreddîn Abdurrahmân b. Nizâmeddîn-i Câmî, Horasan bölgesinde Câm iline bağlı Harcird yerleşim merkezinde 7 Kasım 1414 tarihinde dünyaya gelmiştir. Herat'ta Nizamiye medresesinde müderris olan babasının yanında tahsile başlamış ve daha sonra Semerkant'ta 9 yıl kalarak öğrenimini devrin önemli alimlerinin yanında tamamlamıştır. Bursalı Kadızâde-i Rûmî'den (ö. 1437) riyaziyat dersleri almıştır. Ünlü astronomi ve matematik bilgini Ali Kuşçu da onu kendi alanında takdir etmiştir. Kabiliyeti ve bilgisiyle genç yaşta dönemin önde gelen bilginleri arasında yer aldı. Herat'a döndüğünde Nakşibendî Şeyhi Sa'deddîn-i Kasgarî'ye (ö. 1456) ve onun vefatından sonra Ubeydullâh-ı Ahrâr'a (ö. 1490) bağlandı. Kendisi de Nakşibendî şeyhleri arasında bulunmasına karşılık faaliyetleri, hemen yalnız ilmî alanda olmuştur. Devrin sultanı Hüseyn-i Baykara ile ünlü devlet adamı ve şair Ali Şir Nevâî, kendisine bağlı olan kişilerdendi. 9 Kasım 1492 günü Herat'ta vefat etmiştir. Ünü bütün İslâm dünyasına yayılan Câmî'ye, Fatih Sultan Mehmed ve II. Bayezid mektuplar yazıp kıymetli hediyeler göndererek hürmetlerini bildirmişlerdir. Câmî de karşılık olarak bu Osmanlı sultanlarına sevgisini gösteren mektuplar ve kasideler yazmıştır. Arapça ve Farsça olarak dinî bilimlere, tasavvufa, dil ve edebiyata dair kaleme aldığı 70'in üzerindeki risale ve kitaptan bazıları günümüze kadar medreselerde ve edebî meclislerde el kitabı olmuştur. Farsça üç divanı, yedi mesnevisini içeren Heft Evreng'i, büyük sûfîleri tanıtan, davranış ve sözlerini nakleden eseri Nefehâtu'l-Üns, İbnü'l-Hâcib'in el-Kâfiye'sine yazdığı ve "Molla Câmî" diye meşhur olan gramere dair Arapça eseri ve diğer birçoğu defalarca basılmıştır.
|