Felsefe

Fotoğraf

Modern Arap Edebiyatı PDF Yazdır e-Posta
Dünya Edebiyatları - Arap Edebiyatı

XIX. yüzyıldan evvel Arap edebiyatında dikkati çekecek izler bulmak pek zordur. Bu çağdan evvel Arap edebiyatı derin bir uykudadır. İlk olarak eski filolojiyi diriltmek için uğraşanlardan ve bir okul kuranlardan biri de Halep’in Maruni patriği Carmanus Ferhat'tır. Sonraları Suriye Hıristiyan Araplarının Fransa ile yakından teması ve Suriye'de bir çok Fran­sız okullarının açılması neticesinde şiir Fransız tesiri altına girmiş ve Fransız örnekleri taklit edilmeğe başlanmıştı. Bu yüzden edebiyat ve dil sahasında Suriye başta ilim ve fen alanında da Mısır önde gelir. Fransız edebiyatı tesiri altında kalanların en mühimleri Hasan al-Attardır (1766-1834). Bilâhare Mısırda Mehmet Ali Paşa tarafından kurulan okullar ve sonraları Avrupa'ya talebe ve tetkik = inceleme heyetlerinin gönderilmesi tercümeye büyük bir önem ve hız verilmesini doğurdu.

XIX. yüzyılın Arap yazınını kesin çağlara ayırtmak güçtür. 1880 e kadar olan edebî mahsulleri pek ehemmiyetsizdir. Hatta yazarların isimleri bile unutulmuştur.

Bu çağın en önemli simaları Suriye'de Butrus al - Bustanı, Mısırda ise Rifat al - Tahtavi, Ali Mübarek ve Aba Allah Fikri'dir.

Arabi isyanı neticesinde Mısıra göç eden bir çok Suriye münevver­leri 1390 da Mısır matbuatını Suriyelilerin eline geçirdi ve bu durum XIX. yüzyılın sonlarına kadar sürdü. Bunun karakteristik mümessilleri Muhammed Abduh (1848 -1914) ve Circi Seydan (1861 -1914) dır. Her ne kadar Muhammet'in yazıda doğrudan doğruya büyük hizmeti dokunmamışsa da Müslüman Araplara asrilik yolunu göstermiş olmasından önemli bir yer almıştır. Bu dönemde bazı edebî neviler meselâ tarihî roman nevileri belirdi. Bunun da temsilcisi Al - Manfaluti (1860-1924) dür.

XX. yüzyılın on senelerinde Amerika'da ki Suriyelilerin teşkil ettiği ve Arap yazınının en orijinal okulu doğuda ki bunun başında Aminal Rayhani (1879) ve Cabran (1883-1921) bulunur.

Brezilyada da Suriyeli Araplar arasında bir okul kurulmuş ise de bu okulun mevkii diğerlerinden ayrıdır. Bunun başında da İlyas Ferhat (1891), Raşit Selim Huri (1887) ve Fevzi al-Ma'luf (1899-1930) bulunur.

Birinci dünya savaşından sonra Mısır, Kahire Arap edebiyatının = yazınının en hakikî ve canlı bir merkezi oldu. Bilhassa bu yazılarda Arap milliyetçiliği yerine Arap yurtseverliği fikri üzerinde durulmaktadır. Ya­zında gösterilen özelliklerden biri de bilhassa Mısır hikâyelerine fazla önem verilmesidir. Bu edebî okul da pek fazla sevilmektedir. Modern Arap edebiyat tarihinde Mısır, geçen yüzyılın sonuna nispetle daha istik­rarlı edebî hareketlerin başına geçmiştir.

Bunun mümessilleri de gazeteci Muhammed Husyan Haykal (1887), İsmail Sabri (1854-1923), Ahmet Şevki (1868-1932), Muhammed Hafız İbrahim (1871 -1932) Mısırın en meşhur şairlerindendir.

Ahmet Şevki şairlerin emiri (Amir al- şu'ara) şöhretini kazandı ve hayatının son senelerinde Arap trajedisini yaratmağa çalıştı. Hafız İbra­him ise daha fazla içtimai mevzularla uğraşmıştır.

Lirik eser ve hikâyelerde büyük bir kudret göstermiş olan Halil Mutran önemli bir yer tutar. Genç nesillerden ve divanlar yayınlanan önemli şair ve yazarlar da: A. M. al-Akkad (1889), İ. a. al-Mazini (1890), A. Mihram (1377), A. Rami (1877), A. Rami (1892), M. Ş. al - Rafi'i (1880) A. Nasim (1877), Ahmed Zeki Abu Şadi sevilen yazarlardandır.

Roman ve hikâye örf ve adet romanları Yakup Şarruf ve Sa'id al -Bustani tarafından psikolojik romanlar da Farrah Antun (1874 -1922) ve tarihi romanlar da Circi Zaydan elleriyle çiçeklendi. Mısırlı Muhammed Ferid Abu Hadid (Memluğun Kızı) romanıyla kendine önemli bir yer yaptı.

 
 
 
Tüm Hakları Saklıdır.
İletişim: uneweb@hotmail.com
 
 
     
 
   
Design by go-vista.de and augs-burg.de

 
site ekle