A.B.D'li romancı (Chicago, 1896-Baltimore, 1970). Portekiz asıllı bir avukatın oğlu olan John Roderigo Dos Passos, Harvard' da öğrenim gördü. İspanya'da mi­marlık öğrenimi gördüğü sırada ülkesi Birinci Dünya savaşma girin­ce, karşı çıktığı bir savaşa (Three Soldiers [Üç Asker, 1921] adlı ilk ro­manının kahramanı genç bir barış­severdir) sıhhiyeci olarak katıldı. Savaştan sonra, İspanya, Meksika ve Fransa'da geziler yaptı. "Yitik Kuşak"ın(" The lost generation") öbür üyeleri gibi Paris'te Montparnasse semtinde yaşadı. A.B.D'ne dönünce, siyasal açıdan bağlanmasını ortaya koyarak, Manhattan Transfer (1925) adlı yapıtında, para üstüne kurulmuş, korku ve şiddet aracılı­ğıyla sürdürülen bir sisteme karşı çıktı; felaket dolu bir dünyada, sü­rünen, güçsüz, kaçışı alkolde, cin­sellikte, ölümde arayan insanları anlattı. Sonraki yıllarda toplumcu görüşleri benimseyerek, Sacco ve Vanzetti'nin kurtulmaları için çalış­tı. U.S.A. üçlemesi (1930-1936), ül­kesine karşı çıktığı son yapıtı oldu ve İspanya'da rasladığı komünistler tarafından düş kırıklığına uğratılın­ca, faşizm düşmanlığını bırakarak, çok geçmeden demokratik özgürlük­lerin tek güvencesi saydığı A.B.D. vatanseverliğine yöneldi ve ikinci üçlemesinde (1939-1949), bu yeni görüşünü yansıttı. Muhabir olarak katıldığı İkinci Dünya savaşından sonra, yapıtlarının niteliğinde bir düşme görüldü; siyasal alanda da, eski görüşlerini kesinlikle bırakıp, Vietnam'daki A.B.D. siyasetini bü­tünüyle destekledi. 

SANATI

Jean-Paul Sartre, Dos Passos'un ça­ğımızın en önemli yazarı olduğunu söylemiştir; ama bu yargı, kuşku­suz, Dos Passos'un önemini gereğin­den çok abartmaktır. Dos Passos'un sanatının en ilgi çekici yönü, geleneksel bir anlatım ile romanda çağdaş biçim arayışlarını büyük bir başarıyla kaynaştırmış olmasıdır. Faulkner gibi, Dos Passos da, Joyce' tan yeni roman teknikleri almış, ama özgün bir yenilikçi olmayı başa­ramamıştır. Bu büyük romancının, New York yaşamının bir tablosu olan Manhat­tan Transfer'den başlayarak orta­ya koyduğu sanat gücü, U.S.A. üç­lemesinde doruğa ulaşır. Yapıtta, her biri bir toplumsal sınıfı anlatan ve birbirinin üstüne yığılmış 10'u aş­kın roman örgüsü vardır. Bu yapı­tında üç tür metni bir arada kullanan sanatçı, yapıtın akışını sağlayan ana metnin üstüne, zama­nın gazetelerinden kesilen haber kırıntılarını, günün moda şarkıların­dan alıntıları ya da gerçek kişilerin kısa özyaşamöykülerini eklemiş, bu yöntem aracılığıyla, tarihsel olayla­rın akışı içine, düşgücünden kaynak­lanan kişilerin yaşamlarını katmış­tır. Ayrıca anlatımı yer yer, büyük harf ve noktalama işaretleri bulun­mayan, küçük düzyazı şiirlerle (bu şiirleri Camera Eye [Kameranın Gözü] diye adlandırmıştır) bölünmüştür.         

Eserleri: 

Three Soldiers (Üç Asker, 1921); Manhattan Transfer (1925); U.S.A. üçlemesi (The 42 nd Parallel [Kırkikinci Paralel, 1930]; Nineteen-Nineteen [1932]; The Big Money [Büyük Para, 1936); ikinci üçleme (Adventures of a Young Man [Bir Gencin Serüvenleri, [1939]; Önemli Adam [Number One, 1943]; The Great Design [Büyük Tasarı, 1949]); vb.