Hece Ölçüsü bizim halk edebiyatının ölçüsüdür. Basittir aruz vezni kadar karmaşık değildir. Ama hece ölçüsünün çok basit, ahenksiz bir vezin olduğu kanısına varılmamalıdır. Bu ölçünün de kendine has özellikleri, incelikleri ve ahenk düzenleri vardır.

Halk şiirleri, aydın sanatçılar, örneğin Divancılar tara­fından asırlar boyunca hor görüldüğü için, hece ölçüsü, aydın­lar edebiyatına girememiştir. Bu da hece ölçüsünün sırnna ulaşamamış olmalarının bir sonucudur, denilebilir.

Hece ölçüsü, her mısradaki hece sayısının eşitliğine daya­nan bir ölçüdür. Yani ilk mısrada kaç hece varsa öteki mısraların hepsinde de o kadar sayıda hece olacaktır.Hece ölçüsünde uzun hece, kısa hece; kapalı hece, açık hece diye bir problem yoktur. Kelimelerdeki bütün heceler bir değerde ve bir karakterdedir. 

Hece Vezninde Durak

Hece vezninde, ses ahengini yaratması bakımından en önemli unsur, duraktır. Durak aruz veznindeki taktiin karşı­lığı sayılabilir. Durak, hece ölçüsünde iç ritmin doğmasında büyük rol loynar.Durak, belli sayıda bir hece dizisinden sonra elimizde ol­madan durakladığımız yere denir. Bu duraklamadan sonra mısraın geride kalan hece dizilerini okuruz. Durak sayısı, öl­çünün uzunluğuna göre artıp eksildiği gibi, kelimelerin mısra içinde yer alışları bakımından da aynı ölçü içinde durak deği­şiklikleri yapılabilir. Bu, şairin arzusuna ve zevkine göre de­ğişir. Durağın ne olduğunu anlamak için şu örneğe bakalım : 

Aşağıdan/akar gelir /gemiler Bel vurdukça/ inil inil/iniler Birinci ve ikinci bölümlerdeki kelimelerin hece sayıları dörder, son bölümdekilerin hece sayıları da üçerdir.

Sayalım:

A şa ğı dan / a kar ge lir / ge mi 1er 

123 4/123 4/12 3

---- /---- /---

4+4 + 3 = 11

Öbür mısraları saydığımız zaman, durum aynıdır. Hiç değişmezler. Okurken dikkat edersek, ilk dört heceden sonra kı­sa bir duraklama yapıyor, sonra ikinci dört heceye geçiyoruz; onda da aynı duraklamayı yaptıktan sonra, sonuncu parça olan üç heceyi okuyoruz. Bu durup durmamalar bizim elimiz­de değildir. Buna bizi vezin zorluyor.İşte bu örnekte olduğu gibi bütün mısralann aynı hece sayısında olmalarına ölçü, heceleri söylerken elimizde olma­dan, belli hece sayısından sonra durakladığımız yere, hece öl­çüsünde durak diyoruz.Hece sayısı ve durak şekillerine göre hece vezninin çeşitli düzenleri vardır. Beş heceden on beş heceye kadar değişiklik gösteren hece vezinleri vardır.