Felsefe

Fotoğraf

Arthur Schopenhauer PDF Yazdır e-Posta
Filozoflar

Varlıklı bir iş adamının oğlu olan Arthur Schopenhauer.Fichte'ninve kuş­kucu felsefeci Schulze'nin derslerini izledi. Önce, Die Vierfache Wurzel des Satzes vom zureichenden Grimde (Yeter Neden Önermesinin Dört Çeşit Kökü, 1813) adlı doktora tezini yayım­ladı. 1814-1818 yılları arasında yaz­dığı başyapıtı Die Welt ah Wille und Vorstellung (İrade ve Tasarım Olarak Dünya, 1819) beklediği başarıyı kazanamadı. Berlin Üniversitesi'nde ders verdi ve 1831'de Frankfurt'a çekildi. 1860'ta öldüğü zaman, izleyicileri do­layısıyla büyük bir ün kazanmıştı. Alaycılığı ve etkili düşünceleri, öğre­tisinin yayılmasını sağlamıştı.

  

İRADE GÜCÜ

 

Schopenhauer, dünyanın bizim algıla­dığımız gibi olduğunu; olayların, du­yumlarımızdan, doğa yasalarının da fikirlerimizden farksız olduğunu ileri sürer. Ama ona göre, düşüncenin ken­disi de bir olaydan, görünüşten baş­ka bir şey değildir. Kant'ın felsefesi fenomen ile numen'in ayırt edilmesine dayanır. Fenomen, bize görünendir; nesneler konusunda edindiğimiz tasarımdır. Numen ise, kendinde şeydir ve bilinemez. Scho­penhauer, yaptığı büyük keşfin, ken­dinde şeyi bulmak olduğunu ileri sü­rer. Kant, kendinde şeyi bulamamış­tı; çünkü onu kendi dışında arıyordu. Schopenhauer, kendinde şeyi, benli­ğinde bulduğunu ve bunun irade oldu­ğunu söyler. İrade deyince de, kendi­mizde dolaysız olarak duyduğumuz iradeyi; bireyselliği olmayan katışık­sız gücü kasteder. Bir cismin her et­kisi, bu evrensel iradenin nesnelleş­mesinden başka şey değildir. Dünyada organik olmayan maddeden insan aklına kadar yükselen bu bilinçsiz ve kör iradenin belirişlerinden başka bir şey değildir. Bitkilerin etkilenebilirliği ve hayvanların duyarlığı bu gelişi­min ara basamaklarıdır; çünkü yaşam varoluş için bir mücadeledir ve insan bu mücadelede yenik düşeceğinden, yani öleceğinden emindir. Zekâ ise, bi­reyin yaşamını sağlamakla görevli bir etkendir.

  BENCİLLİKTEN NASIL KURTULABİLİRİZ?

 

İnsan bilincinin kökü, yaşama ve var­olmaya duyulan karşı konmaz eğilim­den başka şey değildir ve her zaman umut kırıklığına uğrar. Bu aldanıştan kurtulmanın ilk aracı, felsefenin "ağabey"i olan sanattır. Dâhi, sanat aracılığıyla öncesiz-sonrasız ideleri seyreder ve onları dile getirebilir. Ay­nı zamanda, yaşamın acı zorunluklarından da sıyrılabilir. Böylece, Spinoza'nın dediği gibi her şeyi "öncesizlik-sonrasızlık açısından görür". Ama dâhilerin sayısı azdır. Sıradan insanın elindeki kurtuluş aracı ise ahlaktır. Alınyazısını yönetemediği için insanın yaşamı sürekli bir acıdır. Ama acı çekerek ve kardeşlik duygu­sundan doğan merhametle, bencillikten kurtulmak olanaklıdır. En gerçek ve bütünsel kurtuluş, bireysel irade­nin, evrensel iradeye kendini bırak­masıdır. İnsanın, benligindeki yaşama ve varolma isteğimni yıkması, "yaşamın dünyasından çıkması ve bilinçdışma girmesi" (nirvana) gerekir. Nirvana sözcüğü, o çağlarda pek iyi tanınma­yan Hint düşüncesinin, Schopenharer'i derinlemesine etkilediğini göste­rir. İntihar, bir çözüm değildir; çün­kü tutkudan kaynaklanır.

  

AHLAKIN TEMELİ OLARAK MERHAMET

 Bu kötümser felsefeye göre varlığın özü, acılı bir çabadan başka şey de­ğildir ve bu varlık, acının kısa bir sü­re kesilmesi demek olan hazla değil, zekânın çabasıyla, sanatla, ahlaksal davranışla ve merhametle kurtuluşa-ulaşabilir. Ahlakın temelini bu merha­met oluşturacaktır .Gençliklerinde Nietzsche (Unzeitgemâsse Betrachtungun [Zamansız Düşünceler, 1873-1876]) ve Thomas Mann [Buddenbrook Ailesi [Buddenbrooks, 1901]) Schopenhauer'm düşüncesinin etkisinde kalmışlardır. 

Eserleri: 

Die Vierfache Wurzel des Satzes vom zureichenden Grunde (Yeter Neden Önermesinin Dört Çeşit Kökü, 1813); Die Welt als Wille und Vorstellung (İrade ve Tasarım Olarak Dünya, 1819); Über den Willen in der Natur (Doğadaki İrade Üstüne, 1836); Über die Freiheit des menschlichen Willens (İnsan İradesinin Özgürlüğü Üs­tüne, 1839); Die beiden Grundprob-leme der Ethik (Ahlakın İki Temel Sorunu) 

 
 
 
Tüm Hakları Saklıdır.
İletişim: uneweb@hotmail.com
 
 
     
 
   
Design by go-vista.de and augs-burg.de

 
site ekle