Doğa bilimlerine özellikle önem veren ve evrimci görüşlere bağlanan Herbert Spencer bu görüşlerin sonuçla­rını bütün varlığı kapsayacak biçim­de genişleterek uygulamaya çalıştı.

DOĞALCI VE RUHSAL BİR TOPLUMBİLİM

Spencer'in, olayların daha karmaşık­tan daha yalına "fark edilmez de­recelerle" geçerek ortaya çıktığını ileri süren birci ve süreklilikçi felsefe­si, doğalcı ve ruhbilimci görüşten kay­naklanan bir toplumbilimde doruğuna ulaşır. Bundan ötürü Spencer'e göre, siyasal kurumların kökeninde canlı­lardan duyulan korku, dinlerin köke-nindeyse ölülerden duyulan korku vardır.

Spencer, Auguste Comte'tan yalnızca sosyoloji (toplumbilim) sözcüğünü al­dı; başkaca etkilenmedi. Fransız fel­sefecisi gibi o da, toplumbilimin, bir gelişmeyi betimlemesi ve açıklaması gerektiğini düşündü, ama bunu başka bir biçimde kavradı. Spencer'e göre, toplumsal gelişimin farklı aşamaları, pozitif düşüncenin ortaya çıkışından değil, toplumların boyutundan ve karmaşıklığmdan kaynaklanıyordu. Nite­kim modern toplumun ayırt edici özel­liği, serbest girişim rejiminde aranma­lıydı. Spencer, bireyciliğin ve bireysel özgürlük ile temsili hükümetin kayna­ğı olduğunu düşündüğü serbest reka­betin kesinlikle savunucusuydu. Ona göre, kötülük, düzenleyici ilkesini ken­di içinde taşıyan rekabetin tehlikele­rinden değil, devletin müdahale ede­bilirliğinden doğuyordu (The Man Versus the State (Devlete Karşı Birey)

  Eserleri:

The Priııciples of Psychoîogy (Ruhbilîm İlkeleri, 1855); İlk Prensipler (First Principles, 2 cilt, 1862); The Principles of Biology (Biyoloji İlkele­ri, 1864); The Principles of Sociology (Toplumbilim İlkeleri, 1877-1896); Descriptive Sociology (Betimleyici Toplumbilim, 1873); The Man Versus the State (Devlete Karşı Birey, 1884); Principles of Ethics (Ahlak İlkeleri, 1892).  

Spencer, çağının ilerlemiş top­lumlarının, tarihsel evrimin son aşa­masını temsil ettiklerini düşünüyordu. Bu toplumlar, ancak gerilemek koşu­luyla değişikliğe uğrayabilirler ya da dengelerini kaybedebilirlerdi.