|
Filozoflar
|
|
Soyluluk katma yükseltilip Swendenborg adını almış Lutherci piskopos ve felsefeci Swedberg'in oğlu olan Emanuel Swedenborg, edebiyat ve matematik okudu; 1710'da felsefe doktoru oldu. Uzun süre Avrupa'da geziler yaptıktan sonra bilimsel ve teknik incelemelerle uğraştı. 1733'te Almanya'da bulunurken Leipzig'de Opera philosophica et mineralia nın (Felsefe ve Mineraloji Yapıtları) üç cildini yayımladı. Yaratıcı dehasının açıkça görüldüğü bu yapıtta billurbilim, Güneş'in Samanyolu'ndaki yeri, vb. alanlara yönelik birçok buluşu yer aldı. GÖRÜŞLERİ Swedenhorg'un ruhsal yaşamında,garip olaylar kendini göstermişti ansızın. İlk hayalleri, Londra'da 1743'te gördü. Ondan sonra, ruhlar, melekler ve manevi dünya ile ilişki kurmayı ve bunların gizlerini açıklamayı, kendine verilmiş özel bir görev olarak benimsedi. Swedenborg'a göre, üst dünyanın varlıkları (melekler ya da şeytanlar), insanlar üstünde etki gösterirler ve Kutsal Yazılar'nı manevi anlamı, sözcük anlamları dolayısıyla insanlara kapalıdır. Gene onun bakış açısına göre İsa'nın ölümü, aslında, aydınlığın, karanlık üstündeki zaferidir. Swedenborg, görüşlerini kapsamlı kitaplar yazarak açıkladı: Arcena Caelestia (Göğün Esrarı, 1749-1756); De Nova Hierosolyma (Yeni Kudüs, 1758); Görülene ve İşitilene Göre Gökyüzü ve Cehennem Üstüne (1756). Balzac şöyle yazar: “Swedenbog, büyücülükten, Brahmacılıktan, Buddhacılıktan, gizemcilikten, bu dört büyük dinin ortak, gerçek ve tanrısal yanını alır ve onların öğretisine, bir matematik temel kazandırır." Swedenborg' a göre, insanlığın kendisinde arındığı, yenilendiği ve tanrısallaştığı İsa'ya ulaştıran biricik yol sevgidir. Strindberg de şöyle diyor: "Swedenborg, kurtuluşa götüren biricik yolu gösterdi bana: Şeytanları, yattıkları yerde, kendinde aramak ve pişmanlık duyarak öldürmek."Swedenborg, romantikler tarafından adeta keşfedildi. Sözgelimi, Balzac'a Seraphita'da esin kaynağı oldu. Ünlü "denk düşümler" kuramı, Gerard de Nerval'i, Baudelaire'i ve Rimbaud'yu derinlemesine etkiledi. İzleyicilerinin birçoğu, özellikle İngiltere'de bağımsız tarikatlar kurdular.
|
