|
Aşık Ömer'in, doğum yılı kesin olarak bilinememekle beraber, onun Aydın'lı olduğunu söylemek pek yanlış olmaz. Sonradan Kırım'ın büyük merkezlerinden biri olan Gözleve'de yerleştiği anlaşılan Âşık Ömer, görünüşe göre XVII. yüzyılın ilk yarısının sonlarında doğmuş olmalıdır. Çeşitli manzumelerinden onun hudut boylarında askerlerle beraber bulunduğu görülür. Şiirlerinden Bursa, Sakız, Varna, Sinop ve Tuna'ya da gittiği anlaşılan Âşık Ömer'in İstanbul'a karşı ayrı bir sevgi beslediği de diğer bir kısım manzumelerinden açıkça ortaya çıkmaktadır. Üsküdar'lı Hasib, Âşık Ömer'in 1119 (1707)'da öldüğünü kaydetmektedir. XVIII. ve XIX. yüzyılda yetişen bütün saz şâirleri Âşık Ömer'i kendilerinin üstadı olarak kabul etmişler ve kendisine hürmet beslemişlerdir. Vehbî Efendi, Kethüdazâde Arif Efendi, izzet Molla gibi yazarlar ve şairler de onu, saz şâirlerinin en büyük üstadı olarak kabul ederler. Hüseyin Ayvansarayî'nin, onun şiirlerini toplayarak bir dîvan hâline getirmesi de Âşık Ömer'in şöhretine başka bir delildir. Ressam Levnî'nin Âşık Ömer'in perişan halini tasvir eden bir resmini yapmış olması da şâirimizin ünü bakımından ayrıca zikre değer. Âşık Ömer'in hece vezniyle yazdığı koşma, türkmanî, semaî, varsağı ve destanları, aruz ile yazdıklarına nazaran daha güzel olduğu gibi üslûp ve ifâde bakımından da daha tabiî, canlı ve temizdir. Âşık Ömer'in bir çok koşmaları bestelenmiş olup, hâlâ dillerde dolaşmaktadır. Âşık Ömer, kendisinden evvel yetişen Kâtibi, Kuloğlu ve Kayıkçı Kul Mustafa'nın tesiri altında kalmıştır. Koşma Devlet hümâsını tutayım derken Uçurdum kolumdan bâz elden gitti Cehd- idüp ardından yeteyim derken Hazır turna ile kaz elden gitti Hûda'nın virdiğ(i)ne olmadım kail Gönül ata, dona, dilbere mail Olmuş iken bir dev devlete nail Kıymetin bilmedim tez elden gitti Yine cûş-eyledi bu derdli yürek Sinemi çak etti bu devr-i felek Mevlâ'nın verdiğ(i)ne kanaat gerek Gönül çok isterken az elden, gitti Mevlâ'm verse varabilsem yârime Elim varmaz oldu kisb-ü kârime Bir kara dumandır çöktü serime Kış eyyamı geldi yaz elden gitti Ömer içini gör bakma dışına Çektiğin gelmesin kullar başına Kimse rahm-eylemez çeşmim yaşına Ağlayı ağlayı göz elden gitti
|
