Ziya Gökalp, 23 mart 1876 tarıhınde Diyarbakır’da doğdu.Asıl adı Mehmet Ziya’dır.Diyarbakır’da askeri rüstiyeyi bitirdi.Mülkiye mektebinde okudu.Özel Arapça, Farsça ve fransızca dersleri aldı.İstanbul’da Baytar mektebine yatılı olarak girdi.Son sınıfta iken Abdulhamit aleyhinde faaliyetlerde bulunan bir örgüte girdiği için tutuklandı.Memleketime sürüldü.İkinci Meşrutiyet sonrasın da Diyarbakır da İttihat ve Terakki Cumhuriyetinin şubesini kurdu.

Ziya Gökalp, Türkçülüğü sistemleştiren adamdır.İkinci Meşrutiyet sonrasın da ortaya çıkan Osmanlıcılık ve İslamcılık akımlarına karşı Türkçülük akımı geliştirilmiştir.Bu akımın önde gelen ismi Ziya Gökalp’tir.Önce bütün Türklerin birleştirilmesi, bir ülkü etrafında toplanması demek olan Turancılıkla işe başlar.Sonra bu idealden vazgeçer.Düşüncelerini üç temele oturtur:Türkleşmek , İslamlaşmak, ve Muasırlaşmak dediği çağdaş uygarlık alanında batılılaşmak.Daha sonraları, Türkçülüğün Esasları adlı kitabındada ortaya koyduğu gibi dilde, sanatta, dinde, hukukta, ahlakta, düşüncede ve ekonomide Türkleşmek yönünde düşüncelerini geliştirir.Dilde sadeleşmeyi önerir.Ekonomide devletçi bir eğilimi savunur.Bu düşünceleriyle Türkiye Cumhuriyet’ine fikir babalığı yapar.Gerçekte o , ‘Türkiye Cumhuriyetinin manevi kurucularından biri, belki de bu kuruluşta payı en büyük olanıdır.

’Ziya Gökalp herşeyden once bir fikir adamı ve sosyologdur.’Orjınal bir fikir adamı değildir.Avrupa tarihi ve kültürü ile derin bir aşinalığı yoktur.Boyuna fikir değiştirir.İleri sürdüğü olayları sık sık fikirlerini desteklecek şekilde düzenler.’

Ziya Gökalp’in bütün eserleri, 1976’da Kültür bakanlığı tarafından ‘Ziya Gökalp Yayınları’ genel başlığı altında yayımlanmıştır.

Başlıca eserleri şunlardır:  Şiir:Şaki İbrahim Destanı(1908), Kızıl Elma(1915), Yeni Hayat (1918), Altın Işık (1923).

Nesir:Türkleşmek- İslamlaşmak- Muasırlaşmak (1918), Doğru yol(1923), Türk Töresi (1923), Türkçülüğün Esasları (1923), Türk Medeniyeti Tarihi(1925)…