Memleket Hikâyeleri, önce Ziya Gökalp'ın yönet­tiği Yeni Mecmua'da yayımlandı (Ocak-Ekim 1918). Bu öyküler, Millî Edebiyat ve Sade Lisan akımlarının genişletip benimsenmesinde önemli bir rol oynadı.

Bu Hikayelerin Refik Halit'in gazeteciliğinden de gelen gerçekçi gözlemciliği ile Anadolu'nun çeşitli köşelerinden alınmış tipler, büyük ilgi çekti. Onun bu yolda çığır açtığı dile getirildi. Bunu Tahir Alangu şöyle değerlendirir: " Ömer Seyfettin'in hikâyeleri arasında, tek tük bazı anı parçaları halinde Anadolu hayatından alınmış parçalar vardı. Lakin çağdaş Anadolu hayatını yansıtan bir kitap dolusu hikâye, görülmemiş yeni bir hamleydi, ancak cumhuriyet'ten sonra adım adım gelişecek yeni ve bilinçli bir yolun müjdecisiydi. Yaşayışı, manzaralan, insanları, töre ve âdetleriyle gerçek Anadolu, İstanbul pitoreski yerine Anadolu pitoreski, bu hikâyelerle edebiyatımıza giriyordu. Refik Halit'in, bu hikayeleriyle Anadolu gerçeğini, hoş ve pitoresk yanları ile yansıtması, o zamanlar için hayırlı olmuş, bu soy konulara karşı edebiyatımızda geniş bir ilginin uyanmasına sebep olmuştu. Anadolu'nun toplum sorardan, insanlan ezen çatışmalan ve tabiat insanlarının hayadarındaki çetin şartdarın anlatılması daha sonra gelen yazarlarca ele alınacaktı. Taşrada yaşanan tasasız, kendine has zevkler ve çeşnileri taşıyan eğlence hayatının, hovarda insanların bu sevimli tasvirleri, Anadolu gerçeklerine ilgileri çekmekte etkili olmuştu. Hikâyecilik yolunda o çağın modası olan Maupassant yolundan yürümüş, şive takliderine pek itibar etmemiş, çağdaşlarının tutkunu olduklan Edebiyat-ı Cedide kalıntısı anlatıma kapılmamış, halkın konuşma özelindeki "baldırıçıplak" argo­suna da sapmamıştır." 

Memleket Hikâyeleri'nde 18 hikâye yer alıyor. Bunlardan son dördü 2. basımda eklenenler. 14 hikâye, 1909-1919, 2. basıma eklenen 4 hikâye 1909-1947 tarihlerini taşıyor. Bu hikâyelerden ilki olan "Yatık Emine" filme de çekilen, çok çarpıcı bir gerçeğe sahip. Ankara'ya iki gün ötede il merkezinde ard arda olaylar çıkmasına neden olan "uygunsuz" bir kadın, vilayet tarafından kasabaya "huyunu düzeltmek" için gönderilir. Jandarma Komutanlığı bir yazıyla birlikte Emine'yi teslim alır. Ona ev, barınacak yer arar, ama ününü duyan, onu görmek ister, fakat ev vermeye yanaşmaz. Başta kaymakam da olmak üzere jandarma vs. arka çıkan olmaz. Arka çıkan iki kişi olur, biri "arzuhalci"dir, öteki de Gürcü Server. Onun dışındakilerin tümünden, kadınlar da dahil, hep azar işitir, dayak yer, horlanır, aç bırakılır, yapılmayan eziyet kalmaz, hatta hapishanede bile birkaç gün kaldıktan sonra koğuş arkadaşlarının çıkarını bozduğu için, kavga edilip atılır. Tek gördüğü yardım Server'dendir. Ancak bunun çevreden bilinmesi sonrası, başka gelip gidenler ve Server'in aldığı yatak yorgan ne varsa çalınır, Emine'nin soğuktan donarak ölme­sine yol açılır. 

Bu sarsıcı hikâyeleri ötekiler izliyor: "Şeftali Bahçeleri", "Koca Öküz", "Vehbi Efendinin Kuşları", "Sarı Bal", "Şaka", "Küs Ömer", "Boz Eşek", "Yatır", "Komşu Namusu", "Yılda Bir", "Sus Payı", "Kuvvete Karşı", "Cer Hocası", "Garip Bir Hediye", "Bir Saldın", "Ayşe'nin Yazgısı", "Garaz".Prof. Sabri Esat Siyavuşgil, 1964'te Memleket Hikâyeleri için şunlan yazdı: "Memleket Hikâyeleri'ni, salt bir güzel yazı okumak keyfi, katkısız bir edebiyat zevki için ezberlemiştim, şimdi onları yeniden okuyor ve her birinde, o edebi keyfin ötesinde, bambaşka hazineler keşfediyorum. Bana onlar, vatan Anadolu'nun yarım yüzyıl içinde değişen ve değişmeyen davranışlarına en keskin ışığı tutuyor. Onlar sayesinde üstad Refik Halit'in öze varmaktaki büyük kudretine ve zamanı yenen eşsiz görüş ve anlayışına bambaşka bir anlayışla hayran oluyorum. Bana o hikâyeler, bugün, Anadolu'nun insan ve sosyal hayat üzerine yazılmış ve yazılacak en aza­metli psikoloji ve sosyoloji eserlerinden daha etraflı, daha derin, daha dolu ve daha gerçek geliyor. Öyle sanıyorum ki, bu hikâyeleri okumadan Anadolu'yu anlamanın, anlamaya başlamanın imkânı yok. Bavuluna kamerasını, not defterini, Mahmut Makal ve Fakir Baykurt'un eserlerini doldurarak Anadolu'yu keşfe hazırlanan­lara, haritaya bakmadan ve yola çıkmadan önce, o yarım yüzyıllık Memleket Hikâyeleri'ni okumalarını salık veririm."