|
Bu notlar öykü, roman, anı, oyun dışında kendi içinde de bir kitaba dönüştü: Anadolu Notları olarak iki kitap oldu. Bu kitapların birincisinde 28, ikincisinde 27 yazı vardır. Ancak kitap tek kitap olarak yayımlandı. Reşat Nuri 1. Kitap, "Yollar" yazısıyla başlar yolculukların nasıl başladığı, nerelere yapıldığı anlatılır. Ardından "Bir Ticaret Kervanı" başlığıyla Adana yollarındadır, oraya gelip giden kamyonlardan söz eder. "İstasyonda" yine Adana'dadır ve ora istasyonundaki insanlarla memurlarla olan konuşmalarını sıralar. "Trende" benzer yolculuklar, anılar "Yol"da da sürer. "Kamyon"da yolla baş başa kalan şoförlerin psikolojisi çizilir. "Şoför"de bankacılık gibi yeni mesleklerden sayılan şoförlüğün önemi, "Patron Hoca "da kamyona alınan maarif müdürüyle ve yol boyunca başka yolcularla sohbet, yansıtılır."Anadolu'da Gazete, Kitap" acaba Anadolu okuyor mu, ne kadar gazete, kitap satılıyor, sorularına yanıt aranır. Dağıtım ve okur sorunu gözlemlenir, değerlendirilir. Bu yazının girişini birlikte okuyalım: "Bizim son Basın Kurultayında beni en çok ümitiendiren şeylerden biri de şu hakikatin anlaşılması olmuştur:Kitap ve gazete yayını işi bizim can davamızdır. Gazete ve kitabın az okunması yayın ve satış işinin bozuk olmasından ileri geliyor. Şu halde yazdığımızı halka okutmak için yapılan ehemmiyetli iş buna Bir çare bulmak Hachette'ine (Haset) benzer sağlam bir yayın kurumu meydana getirmektir. Sanırım ki değerli arkadaşların şimdiye kadar derinden anlaşmış ve kutsi bir inançla birbirine bağlanmış olduklarını görmedim. "Bu işi devlet mi yapsın; yoksa devletin himayesinde bir hususi şirket mi?" Gerçi bu nokta etrafinda hafif tertip bazı çekişmeler, anlaşmazlıklar oldu. Fakat bence bunun hiç ehemmiyeti yok. Asıl mesele büyük hastalığın anlaşılmış olmasındandır. Kurultayda konuşulan ve kararlaştırılan teşkilat hemen yapabilecek mi? Ben kendi hesabıma bunu da o kadar ehemmiyetli görmüyorum. Değil mi ki gazeteciler ve kitapçılar bunsuz yaşanılamayacağını anladılar. Ergeç bir çare arayacaklar ve bulacaklar..." (Reşat Nuri Güntekin, Anadolu Notlan I-II, 18. bas. İnkılap Kitabevi, İstanbul 1998, s.51)7 Yazı daha devam ediyor, yeni sorunları da beraberinde getiriyor, tartışıyor. Aslında aynı konu günümüzde de bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Reşat Nuri bu notlarında çok önemli konulan, birkaç yazı biçimine getirdi. Bunlardan 1. kitapta "Yolda Hastalık" üç, "Tuluat Tiyatroları" üç, "Kahveler" iki, "Otoray Yolculuğu" iki yazıda ele alındı. İkinci kitapta "Otellerde" beş, "Para" dokuz, "Anadolu'nun Bazı Eğlence Yerleri" beş yazıda anlatıldı. Özetle Anadolu Notlan, Anadolu'nun büyük bir fotoğrafinı ortaya koyuyor. Ama bu fotoğraf yalnızca görüneni yansıtmıyor, görünen sorunun çözümünü de beraberinde getiriyor. Reşat Nuri Güntekin'in yaptığı gezilerin izlenimlerini, onun gerçekçi gözlemlerine dayanarak Anadolu insanının toplumsal yaşayışını iyimser bir bakışla, değişik ve renkli bir anlatımla aktarmak. Bunu romanlarında kaynak olarak kullanan Reşat Nuri, aslında toplumbilimcileri ve siyasetçileri de aydınlatmış oluyordu...
|