Felsefe

Fotoğraf

Roman ve Hikayede Kişiler PDF Yazdır e-Posta
Roman - Roman Üzerine Yazılar

Basta insan-olmak- üzere insan özelliği verilmiş her varlık veya her şey tahkiyeli eserlerin figürlerini oluştururlar.

NitekimYılkı: Atındaki at,George Orweli'in hayvanlardan oluşan kadrosuyla Hayvanlar Çitliği;  Fetva Yokuşu’ndaki taş. Eylül'deki eldiven.Hüsnü Ask’taki husn ve aşk kavramları ve bunlara benzeyen birçok örnek, insanların dısındaki varlıklarında roman figürleri olabileceğini açıkça göstermektedir.İste bütün bu figürler vaka’nın meydana gelmesini sağlarlar.Figürler olmasa olaylar da olmaz.Yazar olayları figürleri aracılığı uyarlar.Vak'a akışının istenilen yönde oluşturulması ve olayların yürütülmesi figürler aracılığı ile gerçekleştirilir.Bir eserde bir yada birden çok figür bulunabilir. Bunlardan genellikle bir tanesi merkezi figür merkez şahıs, merkez kahraman ana karakteridir. Ancak çağdaş romanlarda birden fazla merkezi figüre rastlanabilir. Olaylar sürekli merkezi figür etrafında gelişir. Eserin başından sonuna kadar ya bizzat merkezi figürün kendisi ya da onunla ilgili unsurlar vardır.

Denilebilir ki, vakanın bütün yükünü merkezi figürler taşır. Merkezi figürün iki önemli özelliği vardır:

 1.    Vak'anın basından sonuna kadar görülür, hemen her olayla ilgilidir. Ana düğüm onun etrafında cereyan eder.

 2.    Ana fikri temsil eder.Diğer kişiler de ana fikrin gerçekleştirilmesinde merkezi figüre yardımcı rolündedirler.Bunlara tali figürler denir.Eserdeki önem sırasına göre ve merkezi figüre yakmakları nisbetinde 1. derecede tali figürler, 2. derecede tali fîgür!er..gibi adlarla anılırlar...Mesela Ask-ı Memnu'da Bihter.1. derecede merkez figür, Nihal ise 2. derecedefigürdür.Öteyandan Firdevs Hanım Bihter'in, Beşir ise Behlül'ün daha iyi anlaşılmaları için esere konulmuş tali şahıslardır.

Şahıslar incelenirken şu hususlara dikkat etmekte yara vardır:

1 .Fiziki yapı: Eserde yer alan şahısların dışa ait görünüşleriyle tanıtılmasıdır.

2.Sosyal-kültürel ve fikri durum: Şahısların hayat ve yetişme şartlarının tesbitinden ibarettir.Yani eserdeki şahıslar fakir mi.zengin mi, köylü mü, şehirli mi, tahsilli mi, tahsilsiz mi,hangi bölgede nasıl yaşarlar,hangi mesleğe mensuplar,bir fikri karekterize ve temsil ediyorlar mı? v.s.          

3.Psikolojik(ruhi)yapı: Bu başlık altında, şahısların nasıl bîr ruh yapısına sahip oldukları tesbit edilerek açıklanır. Buna psikolojik muhteva da denir. Psikolojik muhteva itibariyleyle içe dönük, dışa donuk, akıllı, zeki, kurnaz, üçkağıtçı, saf, bön, aptal, kıskanç, kindar, kibirli, öfkeli, korkak, cesur gibi çok farklı yapıda karekterler karşımıza çıkabilir.Eserden bunların tesbiti gerekir. Diğer taraftan psikolojik muhtevanın iç çatışmalarda şu iki şekilde görüleceğini belirtebiliriz

:a.Motivasyon ve. heyecanlar: Ask, ihtiras, arzu, qurur. onur,bedbahtlık,karamsarlık kıskançlık, kin, iğrenme, öç alma, korku ve heyecan, şüphe, merak, öfke ve isyan, yalnızlık ve hüzün, sadakat ve fedakarlık, bahtiyarlık ve sevinç, utanma, çaresizlik, egoizm gibi kişinin değişik psikolojik yanlarını içine alan yönleri hep buna girer,

b. His mücadelesi ve sosyal ihtiraslar: Şahısların duygu çekişmeleri,bunların değişmesi.etkilenmeler, bunların dışavurumu. İması .sosyal ilişkileri, olaylar karşısındaki tutumları .Diğer figürlerle olan münasebetleri bu gruba girer;varsa bunların da tesbiti gerekir.Bu arada belirtmek gerekir ki, sosyal hayatta görülen, zamanla değişikliğe uğrayan insan anlayışına paralel olarak tahkiyeii eserlerdeki insan unsurlarında da farklılıklar meydana geimiştir.Mesela eski tahkiyeii eserlerde insan, tek boyutlu (düz yalınkat) idi. Bu kişiler pek değişmeyen bir tek yönleriyle dikkati çekerler.iyilerin hep iyi. kötülerin hep kötü olmuştur. İntibah'taki Ali Bey'in savurganlığı, miras yediliği ile sivrilişi gibi… 

Yeni tahkiyeii eserlerde ise, değisebiien psikolojik derinliğe sahip, olayın bel kemiğini teşkil eden, çok yönlü ve boyutlu (yuvarlak ) kişiler de görülebilmektedir Mai ve Siyah'taki Ahmet Cemil ile Madam Bovary buna örnek olarak verilebilir.

 
 
 
Tüm Hakları Saklıdır.
İletişim: uneweb@hotmail.com
 
 
     
 
   
Design by go-vista.de and augs-burg.de

 
site ekle