Felsefe

Fotoğraf

Dadaizm-Dadacılık PDF Yazdır e-Posta
Sanat - Sanat Akımları

Birinci Dünya Savaşı, bütün Avrupa'yı ve çevresini bir yangın yerine çevirdikten sonra, ortadan çekilmişti. Açlık ve perişanlık bütün milletleri sarmış, ekonomik düzen alt-üst ol­muştu, Amerika bile bütün dünyaya silâh depoluğu yapmasına rağmen, sonradan ekonomik kriz geçirmeye başlamıştı.Bütün bu çatışmaların ve karışıklıkların içinde, milyon­larca insanın ölmesi, bir maksada bağlı olmayan aile göçleri, servetlerin yok olması, ahlâk kıymetlerinin değişmesi, kutsal inançlardaki sarsıntı, güven bağlarının kopması, çılgınlıkların ve ihtirasların vicdanlarda mahkûm edilmesi, değer verilen ne varsa hepsinin iflâsa doğru gitmesi karşısında toplumlar, şaşkınlık ve ıstırap içinde kalmışlardır.

Bu sebeplerle Birinci Dünya Savaşı'ndan perişan bir du­rumda çıkan toplumlarda gençlik, büyük bir ümitsizliğe düş­müştü. Hiçbir değere inanmıyorlar, her şeye şüphe içinde ba­kıyorlardı.1916 yılında, İsviçre'de T. Tzara adındaki Polonyalı bir gencin etrafında toplanan bir gurup, Tzara'nın sözlükten rastgele bulduğu Dada kelimesini, kurmak istedikleri sanat akı­mına ad olarak verdiler; kurdukları bu sanat akımına Dadaizm dediler. Dadaizm, iki türlü karakter gösterir :

 1. Kübizmin bir devamı olması :Dadaizm önceleri kübizmin bir devamı gibi görünmüş­tür. Tıpkı kübizm gibi, önceleri maddeye karşı koymuş, konu­nun dış görünüşünü tasvir etmekle yetinmemiş, zihnin geomet­risini göstermeye çalışmıştır. Böylece sanatı, eşyanın yüzeyin­den kurtarmaya çalışmıştır.Dadaizm, sonradan bu görüş ve düşünüşten birdenbire vazgeçti. Her şeye, ama şeye isyan etmeye başladı. 

2. Dadaizm'de şüphecilik :Şüphecilik, olumlu ya da olumsuz hiçbir kesin yargıya va­ramayan, şüphe içinde kalmayı uygun bulan bir düşünce sis­temidir.Dadaizm, etrafta dönüp dolaşan hiçbir şeyin doğruluğuna ve varlığına inanmıyor. Romantizmin de ötesine gerçek, aklın hiçbir değeri olmadığını bağırıp durdu. Birinci Dünya Savaşı­nın arkası sıra doğan hayat şeklinin manasızlığını ve özellikle edebiyat sanatçılarının parıltılı çabalarını mizah yolu ile hiçe saydı. Bütün edebî akımlara güldü.

Edebî sanat anlayışındaki farklı tutumları ve gayretleri mânâsız buldu.Zamanın bir parçası içinde meydana gelmiş psikolojik dengesizliği ve herşeye karşı koymayı bir çaba haline getiren ve Amerika'da bile etkileri görülen Dadiaizm, uzun ömürlü ol­mamış, doğuşundan altı sene sonra dizlerindeki dermanı kay­betmiştir.Bu böyle olmakla beraber dadaizm, İsviçre, Fransa ve öteki memleketlerde düzenlediği toplantılarla kopardığı yay­gara sayesinde, alaylı da olsa bütün sanat âleminin ilgisini üze­rine çekebilmiştir. Fakat yaslandığı temel taşları dayanıksız olduğundan çabuk çökmüştür..Dadaizm, tiyatro alanında da uygulanmış, fakat büyük bir başarı sağlayamamıştır.

 Resim alanında Sanat ve estetik duygusu olmayan Dadaistlerin, mantıksız konu seçtikleri; kağıt, tahta ve benzeri malzemelerden garip tekniklerle resim yaptıkları görülür. Çocuksu heyecanlarla, her türlü akılcılığa, Avrupa uygarlığına ve savaşa karşı bir protesto hareketidir. Sanata karşı sert tutumları olsa da, bazı sanat akımlarının (Sürrealizm, Soyut Sürrealizm, Pop-Art, Kavramsal Sanat vs.) ortaya çıkmasında elverişli bir ortam hazırlamıştır.

M. Duchamp, J. Arp, M. Ernst, F. Picabîa, M. Ray hareketin önde gelenleridir.

 
 
 
Tüm Hakları Saklıdır.
İletişim: uneweb@hotmail.com
 
 
     
 
   
Design by go-vista.de and augs-burg.de

 
site ekle