|
A.B.D'nde 1960 yıllarının sonunda ortaya çıkan, 1968'de New York'ta Vassar Art College Gallery'deki realism now sergisiyle kendini cabul ettiren sanat akımı, aşırıgerçekçilik (hiperrealizm) akını kısa sürede Avrupa'da, özellikle ie Fransa'da bir okul niteliği kazandı. Bu okula bağlı ressam ve heykelcilerin ilk önemli gösterisi, 1971 Paris îkiyıldabir Sergisi'nde gerçekleşti. Figüratif sanatın görevi, gerçeği açıklamak amacıyla üretmek, yani anlamını ortaya çıkarabilecek güçte bir biçimsel simgeler bütünü yardımıyla, gerçeği hissedilir kılmaktır; oysa aşırıgerçekçilik, gerçeği açıklamak yerine, yalnızca bilgi aktaran bir üretimi amaçlar. Bu nedenle, aşırıgerçekçilikten söz ederken bilgi aktaran gerçekçilik ya da nesnel gerçekçilik terimleri de kullanılır. Sanat yapıtına özgü uzamın, gerçek uzamı elden geldiğince yansıtabilmesi için, aşırıgerçekçi ressamlar fotoğrafçıların ya da sinemacıların çerçeveleme tekniğini benimsemişlerdir; ayrıca, profesyonel reklamcıların yararlandıkları tekniklere başvururlar: Görüntünün tuval üstüne fotoğraf biçiminde aktarılması; aerograf (basınçlı havayla işleyen boya püskürtme tabancası) kullanımı; vb. Aşırıgerçekçi heykelcilerse, insan bedeninin mulajlarını '(kalıplarını) hazırlamaya girişmişlerdir. GÖRÜNTÜNÜN GİZLİ ANLAMI Bazı eleştirmenlerin öncü sanatçılar, bazı eleştirmenlerinse yeni bir akademiciliğin temsilcileri saydıkları aşırıgerçekçiler, iki ya da üç boyutlu figürü,gerçeğin şaşırtıcı bir taslağına indirgeme yolundadırlar (bu tür ürünlere Paris'teki Grevin Müzesi'nde Taşlanabilir: Duane Hanson'un giydirilmiş mulajları; vb.). Bununla birlikte, sabit planlarla yaptıkları görsel saptamaları ya da mulajları, çoğunlukla "aşırıgerçek" görüntünün fetişçi özelliğini yansıtmaktadır; sanatçının takınaklarını açığa vuran bu tür bir görüntü, gözler önüne serdiği şeyden apayrı bir anlam taşıyabilir: Mavi Volkswagen (Don Eddy, doğ. 1944); bir otomobil mezarlığı, bir "drugstore" vitrini (Richard Estes, doğ. 1936); çıplak bir kadın (john de Andrea,doğ. 1941);2,47 m'ye 1,21 m boyutlarında bir banka çeki (Malcom Marley, doğ. 1931); dev bir vesikalık fotoğraf (Chuck Close, doğ. 1940); bir mezar (jean-Olivier Huc-leux, doğ. 1923); terk edilmiş bir dükkân (Bernard Moninot, doğ. 1949); yoldan geçenler (Tibor Csernus, doğ. 1927).
|
